«АСМАН МЕХАНИКАСЫ» барагынын кодун көрүү

'''АСМАН МЕХАНИКАСЫ'''  ‒ астрономиянын бир бөлүмү; ал жалпы гравитациялык талаада Күн системасындагы нерселердин (телолордун) кыймылын изилдейт. Айрым учурда гравитациялык күчтөрдөн тышкары реактивдүү күчтөр, нурлануу басымы, чөйрөнүн каршылыгы, массанын  өзгөрүшү жана башка факторлор да эсепке алынат. Асман <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>механикасын</span>ын илим катарында өнүгүшүн кеӊейтип, франциялык  окумуштуу  П. Лаплас 1798-жылы чыккан «Асман механикасы жөнүндө трактат» деген эмгегинде анын илимий маанисин көрсөтүп, Асман механикасы деп атоону илимге 1-болуп киргизген. 19-кылымда немис окумуштуусу К. Гаусс жана башка илимпоздор кичине планеталар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кометалардын орбиталарын эсептеп, кыймыл теориясын үйрөтүүнү өнүктүрдү. Ай кыймылынын так гравитация теориясын жүргүзүлгөн байкоолор <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> салыштырганда Жердин бир калыпта эмес кыймылы аныкталган. Асман <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>механикасын</span>да Жер <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Айдын кыймылы да изилденет. 20-кылымда америкалык астроном Э. Браун Ай кыймылынын гравитация теориясын ачкан. Анын негизинде Уран планетасынын кыймылын изилдөө Нептун (1846) <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Плутон (1930) планеталарын ачууга алып келген. Асман <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>механикасын</span>ын жаӊы бөлүмү болуп, Күн системасындагы нерселердин кыймылындагы салыштырмалуулуктун жалпы теориясынын натыйжаларын эсепке алуучу релятивдик Асман механикасы эсептелет.<br>
[[Категория:1-Том]]