«АЛ-БАЛАЗУРИ» барагынын кодун көрүү

'''АЛ-БАЛАЗУРИ''' [толук аты-жөнү Абу-л-Хасан Ахмад ибн Йахйа ибн Жабир ибн Дауд ал-Балазури (туулган жылы жана жери белгисиз – болжол менен 892-жыл)] – персиялык (фарси) [[МУСУЛ|мусулман]] тарыхчысы, «Китаб футух ал-булдан» (Өлкөлөрдү жеңип алуу тууралуу китеп) аттуу белгилүү эмгектин автору. Ал-Балазуринин өмүрү толук белгисиз, негизинен [[БАГДАД|Багдад]]да жана азыркы Сириянын шаарларында билим алып, [[АББАСИДДЕР|Аббасиддер]]дин династиясына таандык [[халиф]]тер менен жакын мамиледе болгон. Автор аталган эмгегин 820–892-жылдар аралыгында жазган жана анда [[Мухаммед пайгамбар]]дын мезгилинен баштап, арабдардын Түндүк [[АФРИКА|Африка]], [[ИСПАНИЯ|Испания]]га жасаган жүрүштөрүн баяндап, кийин [[ИРАК|Ирак]], [[ИРАН|Иран]], [[Орто Азия]]ны каратып алышы менен аяктайт. Бирок «Китаб футух ал-булдандын» толук варианты сакталып калган эмес, бизге автордун өзү түзгөн анын кыскача варианты гана жеткен. Анда автор ар бир аймакты өзүнчө бөлүмдөргө бөлүп, тарыхый окуяларды хронологиялык тартипке салып, иреттүү берген. Өзгөчө [[АРАБ ХАЛИФАТЫ|Араб халифаты]]нын түзүлүшү, [[АРАБДАР|арабдар]]дын [[Хорасан]], [[Мавераннахр]], Шаш, Испиджабга жасаган жортуулдары (кара: [[АРАБДАРДЫН ОРТО АЗИЯГА ЖОРТУУЛДАРЫ|Арабдардын Орто Азияга жортуулу]]), башында Низак тархан турган түрктөрдүн арабдарга каршылык көрсөтүшү тууралуу башка эмгектерде жолукпаган айрым маалыматтар бар. Ошондой эле арабдардын аскер башчысы [[КУТЕЙБА|Кутейба ибн Муслим]]дин (669–715) Фергана өрөөнү жана [[Сыр-Дарыя]]нын чыгышына жасаган жортуулдары айтылат. Аталган эмгек арабдардын Орто Азияны басып алуу мезгилиндеги тарыхый баалуу булактардын бири болуп саналат. 

Ад.: Материалы по истории туркмен и Туркмении, Т. I. VII—XV вв. Арабские и персидские источники. М.-Л., 1939.
[[Категория:Жаңы макалалар]]