«АК-БЕШИМ шаар калдыгы» барагынын кодун көрүү

'''АК-БЕШИМ''' '''<span dir="ltr" lang="ky">ШААР КАЛДЫГЫ</span>''' – 6–12‑кылымдарга таандык, [[Токмок шаары]]нан 6 ''км'' түштүк-батыш тараптан орун алган ири шаар калдыгы. Шаардын борбордук  бөлүгү сепил <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> шахристандан турган, алардын дубалдары калың келип, [[мунара]]лар <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> чыңдалган. Шаардын борбору туташ жайгашкан аймакта кол өнөрчүлүк, соода, дыйканчылык <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> кесиптенген шаардыктардын үйлөрү болгон. Бул аймак жалпы узундугу 16 ''км'' келген дубал <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> курчалган. Негизинен турак жай имараттарынын калдыктары, тиричилик шаймандары, тыйындар, [[искусство]] жасалгалары (айкел, [[АЛТЫН|алтын]] жалатылып көркөмдөлгөн буюмдар), ошондой эле [[шахристан]]дын түштүк тарабында жайгашкан 6–8‑кылымдарга таандык эки [[будда]] [[храм]]ынан (8‑кылымдын акырына чейин [[БУДДИЗМ|Буддизм]] өкүм сүргөн) [[АРХИТЕКТУРА|архитектура]], [[скульптура]], [[сүрөт]], курулуш техникасына тиешелүү бай материалдар табылган. Табылгаларда [[Орто Азия]] <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> [[Чыгыш Түркста]]ндын [[маданият]]ына таандык окшоштуктар болуп, бул [[Улуу Жибек жолу]]нун ролун айкындайт.<br>
[[File:АК-БЕШИМ 134.png | thumb|1. Ак-Бешимдин сырткы көрүнүшү (реконструкция) 6-8-к.;.]]
[[File:АК-БЕШИМ 135.png | thumb|2. Планы]]
Изилдөөчүлөрдүн көпчүлүгү Ак-Бешимди 6–10‑кылымдарда [[БАТЫШ ТҮРК КАГАНДЫГЫ|Батыш Түрк]], [[Түргөш]] <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> [[КАРЛУК МАМЛЕКЕТИ|Карлук]] кагандыктарынын борбору болгон [[Суйаб]] шаарынын калдыгы деп эсептешет. Археологиялык  казууларды А. Н. [[БЕРНШТАМ|Бернштам]] (1938–1939), П. Н. [[КОЖЕМЯКО|Кожемяко]] (1953), Л. Р. Кызласов (1953–1955, 1958), 1996-1998‑жылдарда [[Кыргыз Республикасынын Улуттук Илимдер академиясы]][[Санкт‑Петербург]] чыгыш таануучулары <span cat='ж.кыск' oldv='м‑н'>менен</span> бирдикте казуу жүргүзүшкөн. Ак-Бешим  мамлекеттик корукка алынган.

<br>        Ад.: ''Бернштам А. Н.'' Түндүк Кыргызстандын археологиялык очерки. Ф., 1941; ''Кызласов Л. Р.'' Ак‑Бешимдин урандыларында 1953–1954‑жылдарда жүргүзүлгөн археологиялык чалгындоолор. Кыргызстандын археологиялык‑этнографиялык экспедициясынын эмгектери. II том. М., 1959; Кожемяко П. Н. Раннесредневековые города и поселения Чуйской долины. Ф., 1959.<br>
[[Категория:1-Том]]