«АБД АР-РАЗЗАК САМАРКАНДИ» барагынын кодун көрүү

'''АБД АР-РАЗЗАК САМАРКАНДИ,''' Камал ад-Дин абд-ар-Раззак ибн Жалал ад-Дин Исхак ас-Самарканди (1413, [[Афганистан]], Герат шаары – 1482, ошол эле жерде) – орто азиялык тарыхчы. Атасы Маулана Жалал ад-Дин Исхак [[Самарканд]] шаарынан болуп, ал [[Тимур]]дун тукуму [[Шахрух]]тун (1405–1447) ордосунда кызмат кылган. Aбд ар-Раззак Самарканди атасынын жолун улап, Шахрух жана Абу-Саид султандын (1451–1469) кол алдында иштеген. 1442-жылы Шахрухтун элчилери <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> Түштүк [[ИНДИЯ|Индия]]га жөнөтүлгөн. 1446–1447-жылдары [[ИРАН|Иран]]дын түндүк провинциясы Гиланга элчилик тапшырма <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> барган. 1463-жылы Абу Саид аны Шахрух негиздеген Герат ханакасына (дербишчиликти тутунгандардын ибадат жайы) шейх кызматына дайындаган. Өмүрүнүн акыркы мезгилдери Гератта өткөн. Ал белгилүү акын, вазир жанa меценат Мир Алишер [[Навои]]нин колдоосуна ээ болгон. Самарканди 1467–1471-жылдары фарси (перс) тилинде «Матла ас-са дайн ва мажма ал-бахрайн» («Кош кут жылдызынын аткан жери жана кош деңиздин кошулган жери») деген тарыхый эмгегин жазган. Чыгарма моңгол-татарлардын басып алышынан башталып, 1304-жылы Тимур жана анын тукумдарынын 1471-жылга чейинки тарыхын камтыйт. Ушул мезгилдерге тиешелүү [[Орто Азия]], Иран жанa Афганистандын тарыхын окуп үйрөнүп, изилдөөдө бул эмгек баалуу булактардан болуп эсептелет.  Чыгармада [[Моголстан]]га жасаган Тимур жанa тимуриддердин жортуулдарына байланыштуу кыргыздар тууралуу эскерүүлөр кезигет. 1969-жылы бул эмгекти А. Урунбаев [[өзбек тили]]не которгон.

Ад.: Сборник материалов, относящихся к истории Золотой Орды, Т. II. /Извлечения из персидских сочинений, собранные В. Г. Тизенгаузеном. М.-Л., 1941; Бартольд В. В. Двенадцать лекций по истории турецких народов Средней Азии //Работы по истории и филологии тюркских и монгольских народов. М., 2002.

''Т. Асанов.''
                                                                                                                                          <br>
[[Категория:1-Том]]