««ДҮЙНӨНҮ ЖЕҢИП АЛУУЧУНУН ТАРЫХЫ»» барагынын кодун көрүү

'''«ДҮЙНӨНҮ ЖЕҢИП АЛУУЧУНУН ТАРЫХЫ»''' [Tāriḵ-e jahāngošāy (Тарих-и-жахангуша)] – перс (фарси) тарыхчысы Ала-ад-дин Ата-мелик [[Жувейни]]нин  (1226–1283) көлөмдүү эмгеги. Автор бул эмгегин 1252/53-жылдары (хижра эсеби боюнча 650/51) жаза баштап, 1260-жылы (658) бүтүргөн. Анда көптөгөн тарыхый даректерге таянуу менен негизинен [[Чыңгыз-хан]] (1206–1227) башында турган [[моңгол]] аскерлеринин алгачкы жортуулдарынан Хулагу-хандын (1256–1265) [[исмаилиттер]]ге каршы жүрүшкө чыгып, алардын толук талкаланышына (1251) чейинки тарыхый окуяларды иреттүү түрдө баяндалган. Эмгек: 1) моңгол жортуулдарынан Гуюк хандын (1246–1248) өлүмү; 2) [[Хорезм]] шахтары жана Хорасанда бийлик кылган моңгол хандарынын тарыхы; 3) Хулагу-хандын исмаилиттердин (ассасин) мамлекетин толук талкалашы менен аяктаган үч бөлүмдөн турат. Анын ичинде [[Жети-Суу]], [[Сыр-Дарыя]] аймагы жана ал жерлерге тийиштүү Жент, [[Баласагын]]'','' Каялык, [[Алмалык]] шаарлары жөнүндө баалуу маалыматтар кезигет. Булардан тышкары Жувейнинин бул эмгеги [[Борбордук Азия]], анын ичинде кыргыз өлкөсү жана [[Кыргызстан]]дын орто кылымдагы тарыхын камтып, ошондой эле [[кара кытайлар]] курган [[империя]], алардын күчтөнүп батышка жылышы, [[гурхан]]дары, Чыңгыз-хандын [[Орто Азия]]ны басып алышына байланыштуу булактарды окуп-изилдөө өтө маанилүү булактардын бири болуп саналат. Өз учурунда аталган эмгекти академик В. В. [[Бартольд]],  А. Н. [[Бернштам]] ж. б. сыяктуу окумуштуулар кеңири пайдаланышкан.

Ад.: Бартольд В. В., Джувейни. Соч. Т. 8. М., 1973; Ата-Мелик Джувейни. Чингизхан. История Завоевателя Мира /Genghis Khan: the history of the world conqueror. /Пер. текста на русский язык Е. Е. Харитоновой. М., 2004.