«МАЙ ӨСҮМДҮКТӨРҮ» барагынын кодун көрүү

<p>
<strong data-text-type="type_1_article_title">МАЙ ӨСҮМДҮКТӨРҮ - </strong>данынан же мөмөсүнөн май алуу үчүн өстүрүлүүчү бир <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> көп жылдык өсүмдүктөр. Май бул өсүмдүктөрдүн уругу <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> мөмөсүндө топтолот. Алар: татаал гүлдүү өсүмдүктөрдөн - күн карама, сафлор; чанактуулардан - май буурчак, жер жаңгак; эрин </p>
<p>гүлдүүлөрдөн - перилла, ляллеманция; кайчы гүлдүүлөрдөн - рапс, горчица, репейник, кычы; булалуу өсүмдүктөрдөн - гозо, зыгыр <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> эфир; майлуу өсүмдүктөрдөн - кориандр, тмин, анис. Кээ бир дарак өсүмдүктөрдүн (пальма, какао, жаңгак, бадам, бал карагай, өрүк, шабдалы ж. б.) данектеринен эң баалуу май алынат. Ар кандай өсүмдүктөрдө, <abbr data-short="мис." data-full="мисалы" data-extended="true">мисалы</abbr>, күн карамада - 29-57%, сояда 15- 26%, кычыда 20-45%, кене данда 48- 55%, зыгырда 35-52%, жер жаңгакта 41-57%, кунжутта 50-56% май болот. Майдын курамы <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> сапаты климатка, жер кыртышына, өсүмдүк сортуна, <abbr data-short="агротех." data-full="агротехникалык" data-extended="true">агротехникалык</abbr> ыкмаларга жараша болот. Май буурчактын майы дүйнөдө өндүрүлгөн өсүмдүк майынын 38% ин түзүп, биринчи орунда турат. Экинчи орунду (17%) күн караманын майы ээлейт. Май буурчактын майынан боёочу заттар, жасалма жүн, пластмасса, желим ж. б. көптөгөн эл чарбасына керектүү заттар алынат. <abbr data-short="Кырг-н" data-full="Кыргызстан" data-extended="true">Кыргызстан</abbr>да май алуу үчүн күн карама, сафлор, кычы, рапс, кунжут, жер жаңгак ж. б. эгилет.</p>
<p>Ад.: <em>Ибраимов Н.</em> Техникалык өсүмдүктөр жана аларды Кыргызстанда өстүрүүнүн алдынкы ыкмалары. Б., 1994.</p>
<p>
<em>Э. Б. Капарова, Г. Ф. Эшимкулова. </em>
</p>

[[Category:5-том,_50-100_бб]]