«МАЗМУН ЖАНА ФОРМА (философия)» барагынын кодун көрүү

<p>
<strong data-text-type="type_1_article_title">МАЗМУН ЖАНА ФОРМА - </strong>диалектиканын өсүп-өнүгүү процессин түшүндүргөн категориялары. Мазмун (М.) - тигил же бул кубулушту, затты кураган элементтердин, процесстердин жыйындысы. Форма (Ф.) - М-дун жашоо ыгы, курулушу, түзүлүшү. Ар кандай кубулушка М. ж. Ф. таандык. М. Ф-луу, Ф. М-дуу болот, экөө ажырагыс, ошондуктан аларды бири биринен бөлүп кароого болбойт. Алардын өз ара байланышында М. чечүүчү мааниге ээ. Өнүгүү процессинде М-дун өзгөрүшү Ф-нын өзгөрүшүн шарттайт. <abbr data-short="О. эле" data-full="Ошондой эле" data-extended="true">Ошондой эле</abbr> Ф. да М-га таасир берет. Ф. Мга шайкеш келген-келбегенине жараша анын өнүгүшүн, байышын ыкчамдатат же ага кедерги болот. М. <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> Ф-нын өз ара мамилеси - диалектикалык карым-катнаштардын биримдигинин <abbr data-short="ж-а" data-full="жана" data-extended="true">жана</abbr> күрөшүнүн ачык-айкын мисалы. М. <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> Ф-нын биримдиги утурумдук салыштырмалуу мүнөзгө ээ. Өнүгүү процессинде пайда болуп, жаңырган М. жаңырган Ф-ны талап кылат. М. <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> Ф. ортосундагы шайкешчилик эски Ф-нын ордуна жаңы Ф-нын келиши <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> гана ишке ашат. Бул - өнүгүүнүн диалектикалык теориясынын зарыл бөлүгү. М. <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> Ф. категориялары тууралуу туура түшүнүк тез эле калыптана калган эмес. М. ж. Ф. <abbr data-short="ж-дө" data-full="жөнүндө" data-extended="true">жөнүндө</abbr>гү түшүнүктү адегенде Аристотель иштеп чыккан. Бирок ал Платон сыяктуу эле идеалисттик түшүндүрмө берген <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> Ф-сыз материя, материясыз Ф. болбойт деген тыянакка келген. М. ж. Ф-ны идеалистче түшүнүүнү ашкерелөө Ж. Брунодон башталып, аны Ф. Бэкон, Р. Декарт, Т. Гоббс уланткан. Гегель М. ж. Ф-ны метафизикче түшүнүүнү катуу сындап, диалектикалык түшүнүктөрдү (түшүндүрүүнү) негиздегени <abbr data-short="м-н" data-full="менен" data-extended="true">менен</abbr> жалпысынан идеализмдин чегинен чыга алган эмес. </p>
<p>Кийинки <abbr data-short="ил." data-full="илимий" data-extended="true">илимий</abbr> ачылыштар гана М. ж. Ф-нын бүткүл диалектикасын нукура <abbr data-short="ил." data-full="илимий" data-extended="true">илимий</abbr> негизде айкындады.</p>

[[Category:5-том,_50-100_бб]]