ЛЕЙБНИЦ барагынын баштапкы кодун көрүү

<p anomaly-ttl-fixed="True"><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛЕЙБНИЦ </strong>Готфрид Вильгельм (1. 7. 1646, Лейпциг - 14. 11. 1716, Ганновер) - немис идеалист-философу, математик, физик, ойлоп табуучу, юрист, тарыхчы, тилчи. Лейпциг ж-а Йен ун-тинде философияны ж-а юриспруденцияны, 1672-76-ж. Парижде математика ж-а табият таанууну окуп-үйрөнгөн. 1676-жылдан өмүрүнүн аягына чейин Германияда, адегенде ганновердик герцогдордун сарай китепканачысы, кийин герцогдордун тарых жазгычы, юстициянын жашыруун кеңешчиси болуп иштеген. 1700- жылдан Берлин ил. коомунун алгачкы президенти. 1711-12 ж-а 1716-жылдарда Пётр I м-н кезигип, Россияда билим берүүнү ж-а мамл. башкарууну өнүктүрүүнүн долбоорлорун иштеп чыккан. Л. мейкиндиктин, убакыттын ж-а кыймылдын салыштырмалуулугу ж-дөгү окууну өнүктүргөн. Л. энергиянын сакталуу законунун 1-формулировкасы болуп эсептелген «жандуу күчтөрдүн» сакталуу законун ачкан. Физиканын атайын бөлүктөрүндө (серпилгичтик теориясы, термелүүлөр теориясы ж. б.) да Л-тин ачылыштарыбар. Математика б-ча эмгектери: «Тегеректин квадратка анык катышы тууралуу» (1682), «Максимум жана минимумдардын жаңы методу» (1684) ж. б. Математикага «дифференциал», «дифференциалдык эсептөөлөр», «дифференциалдык тендеме», «функция», «өзгөрмө», «туруктуу», «координаталар», «абсцисса», «алгебралык ж-а трансценденттик ийри сызыктар», «алгоритм» ж. б. терминдерди киргизген. Л. оптикалык приборлорду ж-а гидравликалык машиналардын долбоорлорун түзгөн, интегралдоочу алгачкы машинаны ж-а эсептөөчү машинаны ойлоп тапкан.</p><p>Ад.: <em>Погребысский И. Б.</em> Г. В. Лейбниц. 2-е изд. М., 2004; <em>Фишер К.</em> История новой философии: Лейбниц. М., 2005.</p>[[Категория:5-том,_2-50_бб]]