«ЛАОС» барагынын кодун көрүү

<p><strong data-text-type="type_1_article_title">ЛАОС, </strong>Лаос Элдик Демократиялык Республикасы (Саталаналат Пасатипатай Пасасон Лао) - Түш.-Чыгыш Азиядагы мамлекет. Индикытай ж. а-нда жайгашкан (региондогу деңиз чулгабаган жалгыз өлкө); батышынан Тайланд (чек арасынын басымдуу бөлүгү</p><p>[[File:ЛАОС_1.jpg|thumb]]</p><p>Меконг д. аркылуу өтөт), түндүгүнөн Кытай, Мьянма, чыгышынан Вьетнам, түштугунөн Камбожа м-н чектешет. Аянты 236,8 миң клг<sup>2</sup>. Калкы 6,1 млн (2010). Борбору - Вьентьян. Расмий тили - лаос тили. Акча бирдиги - кип. Адм,- айм. жактан 16 провинцияга ж-а борборго баш ийген Вьентьян ш-на бөлүнөт (к. таблицаны).</p><p>Администрациялык-аймактык бирдиги (2009)</p><table><tr><td><p>Адм. бирдиги</p></td><td><p>Аянты, миң <em>км<sup>2</sup></em></p></td><td><p>Калкы, миң</p></td><td><p>Адм. борборлору</p></td></tr><tr><td><p>Провинциялары</p><p>Аттапы</p></td><td><p>10,3</p></td><td><p>122,1</p></td><td><p>Аттапы</p></td></tr><tr><td><p>Бокэу</p></td><td><p>6,2</p></td><td><p>158,7</p></td><td><p>Хуайсай</p></td></tr><tr><td><p>Боликхамсай</p></td><td><p>14,8</p></td><td><p>251,3</p></td><td><p>Паксан</p></td></tr><tr><td><p>Вьентьян</p></td><td><p>22,0</p></td><td><p>458,2</p></td><td><p>Пхонхонг</p></td></tr><tr><td><p>Кхаммуан</p></td><td><p>16,3</p></td><td><p>361,4</p></td><td><p>Тхакхек</p></td></tr><tr><td><p>Луангнамтха</p></td><td><p>9,3</p></td><td><p>157,1</p></td><td><p>Луангнамтха</p></td></tr><tr><td><p>Луангпхабанг</p></td><td><p>16,9</p></td><td><p>418,4</p></td><td><p>Луангпхабанг</p></td></tr><tr><td><p>Пхонгсали</p></td><td><p>16,3</p></td><td><p>171,3</p></td><td><p>Пхонгсали</p></td></tr><tr><td><p>Саваннакхет</p></td><td><p>21,8</p></td><td><p>881,6</p></td><td><p>Саваннакхет</p></td></tr><tr><td><p>Сайнябули</p></td><td><p>16,4</p></td><td><p>353,8</p></td><td><p>Сайнябули</p></td></tr><tr><td><p>Салаван</p></td><td><p>10,7</p></td><td><p>351,1</p></td><td><p>Салаван</p></td></tr><tr><td><p>Секонг</p></td><td><p>7,7</p></td><td><p>94,0</p></td><td><p>Ламан</p></td></tr><tr><td><p>Сиангкхуанг</p></td><td><p>16,9</p></td><td><p>247,0</p></td><td><p>Пхонсаван</p></td></tr><tr><td><p>Тямпасак</p></td><td><p>15,4</p></td><td><p>641,1</p></td><td><p>Паксе</p></td></tr><tr><td><p>Удомсай</p></td><td><p>15,4</p></td><td><p>286,0</p></td><td><p>Сай</p></td></tr><tr><td><p>Хуапхан</p><p>Борборго</p></td><td><p>16,5</p></td><td><p>292,9</p></td><td><p>Самныа</p></td></tr><tr><td><p>караган шаар Вьентьян</p></td><td><p>3,9</p></td><td><p>765,3</p></td><td><p>Вьентьян</p></td></tr></table><p>Л. - БУУнун (1955), Бейтарап кыймылынын (1955), ЭВФтин (1961), Эл аралык реконструкциялоо ж-а өнүктүрүү банкынын (1961), Түш,- Чыгыш Азия өлкөлөрү ассоциациясынын (1997) мүчөсү, Бүткүл дүйнөлүк соода уюмунун байкоочусу статусуна ээ.</p><p><strong data-text-type="type_2_section_header">Мамлекеттик түзүлүшү.</strong> Л. - унитардык мамлекет. Конституциясы 1991-ж. кабыл алынган. Башкаруу формасы - аралаш респ. Мамлекет башчысы - президент (5 жылга шайланат). Мыйзам чыгаруу бийлигинин жогорку органы - бир палаталуу парламент (Улуттук чогулуш). Аткаруу бийлигин премьер-министр жетектеген өкмөт ишке ашырат. Башкаруучу партия - Л. элдик рев-ялык партиясы - өлкөдөгү жалгыз саясий партия болуп саналат.</p><p><strong data-text-type="type_2_section_header">Табияты. </strong>Л. - тоолуу өлкө. Түндүгүн орто бийиктиктеги кырка тоолор (бийикт. 2257 <em>м,</em> Лой чокусу) ж-а плато ээлейт. Кырка тоолордун көбү субмеридиан багытында жайгашып, капталдары терең капчыгайлар м-н тилмеленген. Меконг д-нын имерилишинде Сиангкхуанг платосу (2819 <em>м,</em> Биа чокусу, Л-тун эң бийик жери) жайгашкан. Вьетнам м-н чектеш жерин Чыон-</p><p/><div class="imageCaption">[[File:ЛАОС_2.jpg|thumb|ЛАОС]]</div><p>гшон тоолорунун <em>(Аннам тоолору)</em> түш.-батыш капталы ээлейт (бийикт. 2711 <em>м).</em> Акиташ тектүү жерлеринде рельефтин карсттык формалары кездешет. Түштүгүндө Болавен жанартоо платосу (1568 <em>м)</em> орун алган. Л-тун аймагынын 20% ке жакынын (батыш чек арасын бойлой жайгашкан) Меконг д-нын ж-а анын куймаларынын аллювий түздүктөрү ээлейт. Негизги кен байлыктары: жез, алтын, күмүш, таш көмүр, лигнит, калай, коргошун-цинк, барит, боксит, темир, о. эле асыл таштар (сапфир, рубин), курулуш материалдары ж. б. Климаты субэкватордук муссондук; январдын орт. темп-расы түндүгүндө 15°Стан (тоолордо үшүк жүрүп турат) түштүгүндө 23°Ска чейин. Жайы ысык, июлдуку 28-30°С. Жылдык жаан-чачыны түздүктөрдө 1300-1700 <em>мм,</em> тоолордо 3700 <em>ммге</em> чейин. Майдан ноябрга чейин - жаанчыл ысык сезон, ноябрдан мартка чейин кургак жылуу, мартапрель кургак ж-а ысык болуп, күндүзгү максимум темп-ра 40°Стан ашат. Л-тун дарыялары Түш. Кытай деңизинин алабына кирет. Эң ири дарыясы - Меконг. Өлкөнүн батыш чек арасы аркылуу агып өтөт. Анын нугундагы </p><p>шаркыратмалар ж-а босоголор кеме каттоону кыйындатып, Камбожа м-н чек арасындагы шаркыратмалар кемелердин деңизге чыгуусуна тоскоолдук кылат. Л-тун аймагындагы Меконгдун ири куймалары: У, Нгым, Кадинг, Вангхианг. Түн. тарабынан Ма д. агып өтөт. Ар бир адамдын суу м-н жылдык камсыз болуусу (54 миң <em>м<sup>3</sup></em> чамасында) б-ча Азияда алдынкы орунда. Тоонун кызыл-сары ферраллит топурагы басымдуу, Меконгдун түздүктөрүн көп жылдар бою шалы эгилгендиктен, өтө өзгөрүүгө дуушарланган латериттик глей ж-а шалбаанын иллювий топурактары ээлейт. Аймагынын <sup>г</sup>/<sub>3</sub> бөлүгүнөн ашыгы муссон токою (тик, бамбук, сандал, кызгылт, кара, дарак ж. б.) м-н капталган. 1000 мден жогору магнолия, лавр аралашкан дайыма жашыл жазы жалбырактуу/токой, тоолордун 'кыр бөлүгүндө эмен, кызыл карагай өскөн аралаш токой таралган. Плато ж-а өрөөндөрүнө экинчи жолку саванна мүнөздүү. </p><p>Жаныбарлар дүйнөсүнө бай: пил, жолборс, кабылан, пантера, ак төш аюу, доңуз, маймылдар (гиббон, макака, кындыгый), жыландар (кобра, питон), кескелдирик, крокодил ж. б. 4,4 млн <em>га </em>жер коргоого алынган; биол. ар түрдүүлүктү (негизинен токой резерваттары) сактоо максатында 22 улуттук аймак уюшулган.</p><p><strong data-text-type="type_2_section_header">Калкы. </strong>Негизги калкы - лаостуктар. Көпчүлүгүн (62,3%ин) тай элдери түзөт: лао - 46,5%, тоолук тайлар - 12,8%, тайлар -2,2%, шандар - 0,8% . Монкхмер элдери - 26,4% , вьеттер - 3,1%, кхмерлер - 0,1% . Л-тун түндугүндө мяо-яо, тибет-бирма элдери, кытайлар жашайт. Мамл. дини - буддизм. Л-тун калкынын саны тез өсүүдө (1985-ж. 3584 миң болсо, 2005-ж. 5609 миңге жеткен). Калктын табигый өсүү темпи 2,3%тен ашат (2009); төрөлүү 1000 адамга 34,0 бала туура келет, өлүм-житим 10,8 адам. Калкынын жашынын узактыгы: эркектердики 54,5 жаш, аялдардыкы 58,8. Калкынын орт. жыштыгы 1 <em>км<sup>2</sup></em> жерге 25,8 адам туура келет (2010). Күрдүү топурактуу дарыя өрөөндөрүндө 1 <em>км<sup>2 </sup></em>жерге 100 адамга чейин жетет, тоолуу аймактарда сейрек отурукташкан. Шаар калкы 33% (2011). Ири шаарлары: Вьентьян, Паксе, Саваннакхет, Луангпхабанг. Л-тун экономикасында 2,1 млнго жакын адам иштейт, алардын 80% и а. ч-нда, 20% и ө. ж-да, курулушта ж-а тейлөө чөйрөсүндө эмгектенет.</p><p><strong data-text-type="type_2_section_header">Тарыхы. </strong>Л. аймагын адам палеолит доорунда эле мекендеген. 3-12-к-да Л-тун Түш. ж-а Борб. аймактарында Фунань, Ченла ж-а Камбужадеша кхмерлер мамлекетинин таасири күчөгөн. 1-миң жылдыктын ортосунда Түш. Кытайдан (негизинен Наньчжао мамлекети) тай тилдүү элдер Л-ко көчүп келип, жерг. элдер м-н ассимиляцияланган. Алар алгач мыанги уруу бирикмесин түзүп, кийин феодалдык княздыктарга айланган. 1353-ж. бул княздыктар Лансанг феод. мамлекетине бириккен. Анын негиздөөчүсү, түн. мыангдардын канзаадасы Суа Фангум (1353-71 же 1393) аскердик ж-а адм. реформаларды жүргүзүп, вице-король, аскер башчы, кеңеш кызматтарын киргизип, Л. аймагын провинцияларга бөлгөн. 1563-ж. борбору Луангпхабангдан Вьентьян ш-на көчүрүлгөн. 16-17-к-дын 2-жарымында Лансанг кубаттуу мамлекетке айланган. Бирок бийлик үчүн болгон ырксыздыктын кесепетинен 1707-ж. Луангпхабанг ж-а Вьентьян королдуктарына бөлүнүп кеткен.</p><p>1893-ж. Л-ту Франция каратып, өзүнүн колониясына айландырган. Л. эли фр. үстөмдүккө каршы улуттук-боштондук кыймылын (1918- 22; 1910-36) уюштурган. 2-дүйнөлук согушта Л-ту Япония басып алган (1941). Япон баскынчыларына каршы элдик күрөштүн жүрүшүндө Лао Ит-сала («Эркин Лаос») кыймылы пайда болгон. 2-дүйнөлүк согушта Япония жеңилгенден кийин Лао Ит-сала («Эркин Лаос») кыймы-</p><p/><div class="imageCaption">[[File:ЛАОС_3.jpg|thumb|Лаос аскерлери. 1965.]]</div><p>лы фр. үстөмдүккө каршы көтөрүлүш чыгарып, 1945-ж. 12-октябрда Л-тун көз карандысыздыгын жарыялап, Л. Патхет Лао («Лао өлкөсү») деп аталган. Элдик ассамблея ж-а өкмөт түзулүп, убактылуу конституциясы кабыл алынган.</p><p>1946-ж. Франция өзүнүн позицияларын кайра калыбына келтирүүгө умтулуп, Л-ту басып алат. Бирок патриоттук күчтөрдүн улуттук-боштондук күрөшүнүн күчөшүнөн улам Франция 1953-ж. 22-октябрда Л-ту көз каранды эмес мамлекет деп тааныган. 1954-ж. Женева кеңешмеси б-ча Л-тун көз каранды эместигин дүйнө эли таанып, Франция Л-тон аскерин алып кетуүгө аргасыз болгон. Л. мамлекетинин өнүгүшүнө АКШ кедерги болуп, Л-ту Индикытайдагы стратегиялык согуш базасына айландырууга умтулган. АКШнын түрткүсү м-н оңчул элементтер 1954-ж. жарандык согуш баштаган.</p><p>Дүйнөлүк коомчулук колдогон улуттук-патриоттук кучтөрдүн ийгиликтеринин натыйжасында Л-тогу абал сүйлөшүүлөр аркылуу жөнгө салынган. 1964-жылдан АКШ Л-тун иштерине кийлигишүүнү кучөтүп, ошол жылдын май айында амер. авиация Л-тун түш. райондорун бомбалаган. Лаостун патриотчул күчтөрү көп узабай аларды сүрүп чыгып, контрчабуулга өткөн. 1973-ж. Л. патриоттук фронту (ЛПФ) м-н Вьентьян өкмөтү тынчтык келишимин түзгөн. Суванна Фума жетектеген улуттук биримдиктин коалициялык Убактылуу өкмөтү ж-а Суфанувонг башкарган Улуттук саясий консультациялык кеңеш түзүлгөн. 1975-ж. эски администрациянын ордуна элдик к-т тузүлгөн. 1975-ж. 1- 2-декабрда Лаос Элдик Демокр. Респ. (ЛЭДР) жарыяланып, Жогорку элдик чогулуш (1992- жылдан Улуттук чогулуш) ж-а ЛЭДР өкмөтү түзулгөн. Суфанувонг президент, Кейсон Фомвихан ЛЭРП (Л. элдик-рев-ячыл партиясы) БКнын генералдык секретары - премьер-министр болуп шайланган. 1980-жылдары Л-то социализмди куруу курсу башталган. Чарбалык кыйынчылыктарга байланыштуу ЛЭДР жетекчилиги 1985-ж. «жаңы экономикалык механизмдин» түзүлгөндүгүн жарыялап, менчиктин ар</p><p>кандай түрлөрүнө (мамл., кооперативдик, жекелик, аралашма) жол берген. 1990-жылдардын башында Л. батыш өлкөлөрү ж-а эл аралык финансы уюмдар м-н мамиле түзүүгө багыт алган. 1991-ж. Л-тун Конституциясы кабыл алынып, 1992-ж. Улуттук чогулушка шайлоолор өткөрүлгөн. Президенттери: Кейсон Фомвихан (1991-92), Нухак Пхумсаван (1992-98), Кхамтай Сипхандон (1998-2006), Тюммали Сайнясон (2006-жылдан).</p><p><strong data-text-type="type_2_section_header">Чарбасы. </strong>Л. дүйнөдөгү начар өнүккөн өлкөлөрдүн катарына кирет. ИДПнин көлөмү 14,6 млрд доллар, аны киши башына бөлүштүргөндө 2,1 миң доллардан туура келет. Мамл. экон. саясаттын негизги багыты - чарбанын жеке менчик секторун өнүктүрүүгө ж-а чет өлкөлүк инвестициянын келишине шарт түзүү. Түз түшкөн чет өлкөлүк капиталдык салымдын көлөмү 971,4 млн доллар (2007); анын 56,1%и ө. ж-на (гидроэнернетика, кен байлык казып алуу, жыгач даярдоо), 25,5%и тейлөө чөйрөсүнө (туристтик, мейманкана ж-а ресторан бизнеси, байланыш тармагы ж. б.), 18,4% и а. ч-на бөлүнөт. Инвестиция Кытай, Тайвань, Вьетнамдан, о. эле Австралия, Канада, Корей Респ., Россия ж. б. өлкөлөрдөн түшөт. Экон. өнүгүүсүнүн негизги проблемалары - калктын басымдуу бөлүгүнүн жакырдыгы, чарбалык (а. и. транспорттук) инфраструктуранын начар өнүккөндүгү, о. эле дасыккан кадрлардын жетишсиздиги болуп саналат. ИДПнин структурасында а. ч-нын үлүшү 39,2%, ө. ж. м-н курулуштуку 33,9%, тейлөө чөйрөсүнүкү 26,9% (2009).</p><p>Ө. ж. - экономиканын эң тез өнүгүп жаткан сектору. 2007-ж. 3075 млрд <em>кВт-с</em> электр энергиясы өндүрүлгөн. Анын 97% ке жакыны ГЭСке таандык. Лигнит (2007-ж. 620 миң т), антрацит (35 миң т), алтын, жез, күмүш, цинк, гипс, асыл таштар, анын ичинен сапфир (1200 миң <em>кар),</em> акиташ теги, барит, сал туз, гранит ж. б. өндүрүлүп, иштетилет. Болот куюу, электрондук приборду кураштыруу, транспорттук каражаттар, а. ч. шаймандары, булгаары, парфюмерия, карапа буюмдары, дары-дармек, курулуш материалдары (цемент ж. б.), тигүү, тамакаш, тамеки ө. ж<sup>1</sup>. ишканалары иштейт. Өлкөнүн аймагынын 4,3% тен ашык аянты иштетилет, анын 4,0%и - айдоо жер, 0,3% и - көп жыл-</p><div class="imageCaption">[[File:ЛАОС_4.jpg|thumb|Лаос акчасы - кип.]][[File:ЛАОС_5.jpg|thumb|Shape 155]]</div><p>дык өсүмдүктөр. Сугат жери 1,8 мин <em>км<sup>2</sup></em> (2003). Чакан чарбалар басымдуу. Маанилүү тамак-аш продуктусу - күрүчкө болгон муктаждыкты өлкө толук канааттандырып, аны Тайландга экспорттоо жолго коюлган. Өлкөнүн айдоо аянтынын У^инен ашык жерине шалы өстүрүлөт. Табияты сугат жерлерден жылына 2 жолу түшүм алууга шарт түзөт. Шалыдан сырткары жүгөрү, батат, кассава, жашылча, дарбыз, банан, мөмөжемиш, ананас, тех. өсүмдүктөрдөн - тамеки, кофе, бал камыш ж. б. өстүрүлөт. Бардык дыйкан чарбаларында уй асыралат. Бука ж-а буйвол негизинен талаа жумуштарында, жылкы жүк ташууда пайдаланылат. Чочко, майда жандыктар, үй кушу асыралат. Чочко, уй, буйвол, тоок эттери даярдалат. Токой промысели (жыгач даярдоо, чайыр, дары-дармек ж-а жыттуу чөптөрдү жыйноо), дарыялардан балык кармоо өнүккөн. Тейлөө чөйрөсү (негизинен чет өлкөлүк туристтерди) - экономиканын тез өнүгүп жаткан сектору. 2007-ж. 1,6 млн турист келген, анын 82% и Түш.-Чыгыш Азия өлкөлөрү ассоциациясына (негизинен Таиланд, Сингапур, Вьетнамдан) ж-а 12% и Европа союзуна кирген мамлекеттерден, 6%и АКШдан келгендер. Туризмден түшкөн киреше 235 млн доллар (2007). Мейманкана ж-а ресторан бизнеси, ички (дүң ж-а чекене) соода, байланыш тармагы ж-а телекоммуникация өнүккөн.</p><p>Автомобиль жолунун жалпы уз. 29,8 миң <em>км </em>(2006). Темир жолу жок. Ички суу жолунуку 4,6 миң <em>км</em> (2008; анын 2,9 миң тслшнин фарватеринин тереңдиги 0,5 <em>мге</em> чейин, ал аркылуу чакан кемелер гана жүрө алат). Негизги суу транспорт артериясы - Меконг д. ж-а анын айрым куймалары. Башкы дарыя порту - Вьентьян. Нефть продукту кууру: Винь порту (Вьетнам) - Вьентьян (Л-тун аймагында - 540 <em>км). </em>9 аэропорт иштейт; эл аралык аэропорттору Вьентьян (Ваттай), Луангпхабанг, Паксе ш-нда жайгашкан.</p><p>Экспортунда түстүү металл концентраттары (жез, цинк, калай), баалуу металлдар (алтын, күмүш) ж-а асыл таштар, электр энергиясы басымдуу, о. эле жыгач, а. ч. продукциялары (а. и. күрүч, кофе), тигилген буюмдар ж. б. чыгарылат. Экспорттук негизги шериктештери: Тайланд, Вьетнам, Кытай, Корей Респ. Машина </p><p>ж-а жабдууларды (а. и. автомобиль), нефть продуктуларын, керектөө товарларын негизинен Тайланд, Кытай, Вьетнамдан алат.</p><p>Маданияты. Билим берүу системасы мектепке чейинки тарбиялоону, милдеттүү 5 жылдык акысыз башталгыч, орто, кесиптик-тех., атайын орто ж-а жогорку билим берүүнү камтыйт. 15 жаштан жогору калктын сабаттуулугу 72,5% ти түзөт. Мамл. ж-а менчик ЖОЖдор бар. Ири музейлери, китепканалары Вьентьянда. «Пасасон», «Вьентьян май», «НумЛао», «Алун май», «Кхосана» ж. б. гезит-журналдар бар. Радиоуктуруу 1951-жылдан, телекөрсөтүү 1983- жылдан иштейт. Л. ад-тынын өнүгүшүнө Индия зор таасир көрсөткөн. Индия ад-тынан композициялык ыкмалар м-н сюжеттер алынып, атүгүл буддалык канон болгон сюжеттер өзгөртүүлөргө учураган. Л. ад-тынын калыптанышынын алгачкы мезгилинде (14-15-к.) мифол. ж-а фольклордук эпикалык салттар өтө өнүккөндүгүн эпиграфика ж-а жылбаяндар, о. эле будда кечилдери тарабынан түзүлгөн диний-дидактикалык проза тастыктайт. Л. ад-тынын гүлдөгөн мезгили 17-к-га туура келет. 18-к-да Лансанг мамлекетинин кыйрашы м-н Л. ад-ты узак мезгил өнүгүшүн токтоткон. Сиамдык бийликтер өлүм жазасы м-н коркутуп,.лаос алфавитин колдонууга тыюу салган. Лаос тилинде ад-ттын кайра жаралышы 1940-жылдары антиколониялык күрөштүн ж-а улуттук ан-сезимдин жогорулоо учурунда башталат. Басмаканалардын жоктугунан лаос тилиндеги биринчи гезиттер Таиландда басылган. 1960-ж. ад-т б-ча биринчи окуу китеби жазылган. 1975-ж. ЛЭДР болуп жарыялангандан кийин рев-ялык жазуучулардын чыг-лыгы өнүгө баштаган. Л. иск-восунун байыркы эстеликтери болуп эсептелген «Кумаралар өрөөнүндө» жаткан зор гранит идиштер (өлүк коюучу урналар болушу мүмкүн) иск-вонун байыркы эстеликтери болуп эсептелген. 2-2,5 миң жыл мурун ушул жерде жашаган полинезиялык элдер жараткан делет. Б. з. 1 миң жылдыктын орто ченинде Л-то кхмерлердин мад-ты өнүгө баштаган. Лансанг мам- </p><div class="imageCaption">[[File:ЛАОС_6.jpg|thumb|Луангпхабангдагы Ват Сиенгтхонг храмы.]]</div><p>лекетинин түзүлүшү м-н (14-к.) буддизм орун алып, Камбожа ж-а Сиам иск-восунун таасирин синирген өзгөчө бир көркөм мад-т өнүгөт. Л-тун борбору - Луангпхабанг ш. курулуп, көп сандагы монастырь комплекстери (Сиенгтхонг, Фра-Кео, Сисакет ж. б.) салынган. Л. театры Түш. ж-а Түш.-Чыг. Азия өлкөлөрүнүн театрына жакын болуп, бий, музыка, пантомима ж-а драманы бириктирет. Театрдын калыптанышына буддизмдин таасири тийген. Индиянын «Рамаяна» эпосунан алынган сценалар Л. театры үчүн негизги драматургиялык материал болуп</p><p/><div class="imageCaption">[[File:ЛАОС_7.jpg|thumb|«Рамаяна» спектаклинен көрүнүш. Луангпхабангадагы Королдук балети.]]</div><p>калган. Л-то салттуу театрдын эки түрү бар: аялдардын классикалык сюжеттүү ыр бийи - лахкон най (Королдук балет катары белгилүү. 14-к-да негизделген) ж-а эркектердин бет кеп м-н аткарылуучу сюжеттүү ыр бийи - лакхон кхон. Салттуу Л. театрынын үчүнчү формасы - лакхон нгао куурчак көлөкө театры. 19-к-да Пекин театрынын таасиринде лакхон ламлыанг муз. драма театры пайда болгон. Элдик фарс лакхон коом өнүгүүдө. Жыл сайын (1995-жылдан) ири театр фестивалы өткөрүлөт.</p><p>Ад.: Современные ландшафты Зарубежной Азии. М., 2000; <em>Ионесян С. И.</em> Лаос в XX в. (экономическое развитие). М., 2003; Лаос // Болыпая Российская энциклопедия. Т. 16. М., 2010.</p>