«АРУБА» барагынын кодун көрүү

– Нидерланддын өзүн-өзү башкаруучу
аймагы. Кариб деңизинин түш. бөлүгүндөгү арал
Вест-Индияда. Кичи Антил а. архипелагынын
түш.-батышында жайгашкан. ''Ылымта аралдар''
тобуна кирет. Ичке кысык аркылуу (туурасы
29 ''км)'' Венесуэладан бөлүнөт. Аянты 193 ''км<sup>2</sup>.''
Калкы 119,4 миң (2020; калк батыш жээгинде
жыш отурукташкан); калкынын 75%ке жакыны европалыктар м-н кариб индейлеринин аралашуусунан пайда болгон метистер. О. эле папьяменто (креол тилинде сүйлөйт), голландцар (5%),
вест-индиялык креолдор (Латын Америкасынан
чыккандар), кытай, еврейлер да жашайт. Негизинен католик (82%), калгандары протестант
(9%), мусулман ж. б. диндерин тутат. Адм. борбору – Ораньестад ш. Расмий тили – нидерланд тили. Акча бирдиги – аруба гульдени.<br>
Арал жанар тоодон пайда болуп, шуру (коралл) рифтери м-н курчалган. Жеринин бети негизинен тегиз, аскалуу дөңсөөлөр да кездешет.
Бийикт. 188 мге чейин (Яманота тоосу). Тайыз
булуңдары бар. Климаты субэкватордук. Айлык<br>
[[File:АРУБА_39.png | thumb | Арубанын таза ак кумдуу пляжы.]]<br>
орт. темп-расы 27°С. Жылдык жаан-чачыны
600 ''мм.'' Дарыялары жок. Кактус, ксерофиль
дарагынын бир нече түрү, бадалдар өсөт.<br>
Ички дүң продукциясынын көлөмү 2,26 млрд
долларды түзгөн, аны киши баптына бөлүштүргөндө 21,8 миң доллардан (АКШ; 2004) туура
келет. Экономикасынын негизин туризм (жылына 600 миң турист келет; 2001-ж. 899 млн
доллар киреше берген) түзөт. Жагымдуу климаты м-н кооз пляждары ж-а таза суусу туристтерди өзүнө тартат. Офшордук банк бизнесинин
мааниси зор. Нефть ажыратуу (Синт-Николастагы з-д, жылына 21 млн т'')'' өнөр жайы, тиричилик товарлары өндүрүшү, тамеки, суусундук з-ддору бар. Электр станциялары мазут м-н
иштейт; 2007-ж. 850 млн ''кВт-c'' электр энергиясы өндүрүлгөн. Көркөм кол өнөрчүлүк өнүккөн.
Сууну тузсуздандыруучу дүйнөдөгү эң ири з-д иштейт. Аймагынын 10,5% гана иштетилет. Климатынын кургактыгына байланыштуу тикенектүү өсүмдүктөр (негизинен фармацевтика үчүн
алоэ) ж-а жашылча (сугарылма) өстүрүлөт. Кой,
эчки асыралат. Балык кармалат, деңиз продуктулары даярдалат.<br>
Автомобиль жолунун уз. 800 ''км'' (а. и. 513 ''км''и''''
асфальтталган). Темир жолу жок. Башкы деңиз порттору: Синт-Николас, Ораньестад, Баркадера. Эл аралык аэропорту (Ораньестадга жакын) бар. Сыртка алоэ, нефть продукциясын чыгарып, сырттан нефть, азык-түлүк (малдын)
алат. Чийки зат (нефть; Венесуэладан), машина
курууга керектүү продукция, автомобиль, тиричилик товарларын, жер семирткич да алат. Heгизги соода шериктери: АКШ, Нидерланд, Улуу
Британия.<br>
Ад.: Аруба//Страны мира. Краткий политико-экономический справочник. М., 1997. ''Р. Карачалова.''