«АЙТМАТОВ Чыңгыз Төрөкулович» барагынын кодун көрүү

 Илгиз Төрөкул уулу [8.2.1931&#8209;ж. т., Фрунзе] – тоо&#8209;кен геомеханикасы б&#8209;ча илим&#0173;поз, техника илимд. доктору (1985), КРдин УИАнын академиги (1989, корр. мүчөсү 1987), проф. (1991), КРдин илимге эмг. сиң. ишмери,
[[File:АЙТМАТОВ7.png | thumb | none]]
илим ж&#8209;а техника б&#8209;ча СССРдин (1989) ж&#8209;а Кыргыз ССРинин (1984) мамл. сыйл. лауреаты. 1954&#8209;ж.<br>
Москва геол. чалгындоо ин&#0173;тун бүтүргөн. Кыргыз ССР Геология башкармалыгы&#0173;нын геол. чалгындоо пар&#0173;тияларында ж&#8209;а Каменский экспедициясында инженер (1957), КР УИАнын тоо&#0173;тектердин физикасы ж&#8209;а механикасы ин&#8209;тунда кенже ил. кызматкер, лаборатория башчысы (1960&#8209;68), директордун ил. иштер б&#8209;ча орун ба&#0173;сары (1968&#8209;70), директору (1970&#8209;1990 ж&#8209;а 1994&#0173;2004), КР УИАнын президенти (1990&#8209;93), 1989&#0173;99&#8209;ж. академик&#8209;катчысы. Ил. эмгектери не&#0173;гизинен кендерди коопсуз ж&#8209;а натыйжалуу иш&#0173;тетүү, чоң гидротех. курулуштарды куруу, ай&#0173;лана&#8209;чөйрөнү коргоо, тоолуу аймактардагы та&#0173;бигый ж&#8209;а табигый&#8209;техногендик кыйроолор проблемаларына арналган. Сейсмоактивдүү тоо аймактарында жер кыртышынын үстүнкү кат&#0173;марындагы тектердин табигый чыңалган&#8209;дефор&#0173;мацияланган абалы ж&#8209;дө концепцияны түзгөн. 260тан ашык ил. эмгектин (а. и. 8 монография&#0173;нын), 15 ойлоп табуунун автору. Тоолуу аймак&#0173;тарда чыңалуунун калдыгынын секирик түрүндө бошонуусу ж&#8209;дө ил. ачылыш жасаган. III дара&#0173;жадагы «Манас» ордени м&#8209;н сыйланган (2003).<br>
Эмг.: Тампонирование обводненных горных пород в шахтном строительстве. М., 1972; Современные проблемы механики скальных пород в гидро&#8209;энергети&#0173;ческом строительстве. М., 1985; Управление горным давлением на рудниках и шахтах Киргизии. Ф., 1979; Геомеханика рудных месторождений Средней Азии. Ф., 1987; Геомеханика оползнеопасных склонов. Б., 1999.<br>