«КОЧКОР ӨРӨӨНҮ» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>КОЧКОР ӨРӨӨНҮ</b> Ички Теңир-Тоонун түн&shy;дүгүндө. Түндүгүнөн Кыргыз Ала-Тоосу, баты&shy;шынан Кызарт ж-а Жумгал тоолору, түштүгүнөн Карагатты, Баба-Ата, Үкөк тоолору, чыгышы&shy;нан Кара-Коо тоосу м-н чектелет. Түн.-чыгы&shy;шында Орто-Токой суу сактагычы бар. Кочкор р-нунун аймагында. Өрөөндүн уз. 80 <i>км</i>, туура&shy;сы 20 <i>км</i>че. Кеңдик б-ча жайгашып, трапеция формасында. Таманынын деңиз деңг. бийикт.
1800–2500 <i>м</i>. Рельефи морфол. өзгөчөлүгү б-ча
аккумуляциялык түздүккө, өрөөн ичиндеги, тоо этегиндеги адырларга ж-а тоолорго бөлүнөт. Айланасындагы тоолор өрөөндөн салыштырма&shy;луу 1500–2500 <i>м</i> бийикте жатат. К. ө. негизинен
палеоген-неоген ж-а төртүнчүлүк мезгилдердин
чөкмө тектеринен түзүлгөн. Палеозойдун чулу тоо тектери Ортоктун тоосунда ж-а өрөөнгө ки&shy;рип турган тоолордун тармагында чыгып жа-

[[File:КОЧКОР ӨРӨӨНҮ45.png | thumb | Өрөөнүндөгү эгин талаасы. Арткы планда Кургак-Үкөк тоосу.]]
тат. Өрөөн – тектон. түзүлүшү б-ча асимметрия&shy;луу грабен-мегасинклиналь. Кен байлыктары&shy;нан таш туз ж-а курулуш материалдары маа&shy;нилүү. Климаты континенттик, кургакчыл, июл&shy;дун орт. темп-расы 16,3°С, январдыкы –10°С.
Батыштан соккон «кызарт» шамалы жыл бою
үстөмдүк кылат. Жылдык жаан-чачыны 200–
300 <i>мм</i>. Кочкор суусунун бою саздуу. Өрөөндүн таманы ачык күңүрт ж-а коңур, ал эми тоо кап&shy;талдарында көбүнчө куба коңур топурактуу.<br>
Өрөөндө шалбаалуу саздак (өлөң чөп, камыш, кыйгак), жарым чөл ж-а кургак талаа, тоолор&shy;до талаа (кара кыяк, бетеге, тарак башы, шы&shy;бак), субальп, альп доңуз сырттуу шалбаа (ай&shy;гыр жыгар, сары байчечекей, шимүүр ж. б.)
өсүмдүктөрү, суу бойлорунда чычырканак, тал


өсөт. Чыгышы кургакчыл, жарым чөлдүү (Се&shy;миз-Бел, Кара-Ой, Арсы ж. б.), борб. бөлүгү кургак талаа ж-а саздуу түздүк, түндүгү жан&shy;тайыңкы шиленди-түздүктүү кургак талаа (Ко&shy;ңорчок, Кыргоо ж. б.), түш. жагы адырлуу та&shy;лаа (Туз, Айгыр-Жал, Ара-Көл), түш.-батыш бөлүгү бетеге талаалуу өрөөн (Узун-Булак) ж-а түн.-батышы тоо шалбаалуу-талаалуу өрөөн (Ийри-Суу). Орток м-н Кыргыз Ала-Тоонун ара&shy;лыгында мореналуу Сарала-Саз-Акбез шалбаа&shy;луу талаасы, өсүмдүктүү өтө жантайыңкы ши&shy;ленди түздүк орун алган. Өрөөндүн таманы дый&shy;канчылыкка, тоолуу бөлүгү жайыт, өзгөчө кыш&shy;кы жайыт катары пайдаланылат. Табигый өзгө&shy;чөлүгү мал чарбасын өнүктүрүүгө ыңгайлуу.<br>
Өрөөндө Ак-Учук, Чолпон, Кең-Суу, Арсы, Кум- Дөбө, Шамшы, Кара-Саз, Теңдик ж. б. кыш.
ж-а райондун борбору – Кочкор кыш. бар. К. ө.
аркылуу Бишкек – Торугарт, Балыкчы – Миң&shy;куш автомобиль жолдору өтөт.


Ад.: <i>Исаченко А. Г.</i> Ландшафтоведение и физико&shy;географическое районирование. М., 1990; Кыргыз жергеси. Ф., 1990; <i>Подрезов О. А.</i> Горная метеоро&shy;логия и климатология. Б., 2000.

<p align='right'><i type='author'>Д. Шакирбеков, Т. Кулматов.</i></p>
[[Категория:4-том,_453-496_бб]]