«КОСМОС ЫЛДАМДЫГЫ» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>КО&#769;СМОС ЫЛДАМДЫГЫ</b> – гравитация талаа&shy;сында космос аппаратынын орбитага чыгарыл&shy;ган учурдагы ылдамдыгынын төмөнкү чектик мааниси. Астрономияда ж-а космостук учуулар&shy;дын динамикасында үч (биринчи, экинчи, үчүнчү) К. ы. колдонулат. <i>Жердин жасалма жандоочу-</i>
<i>ларынын</i> б и р и н ч и К. ы. <i>v</i>1 = <i>GM/r</i> , мын&shy;да <i>G</i> – гравитациялык турактуулук, M – жер массасы, <i>r</i> – Жер борборунан нерсенин Жерге
салыштырмалуу айланган траекториясына жа&shy;ныма б-ча багытталган ылдамдыгы <i>v</i> ге бара-
бар болгон мейкиндик чекитине чейинки
аралык. Биринчи К. ы. (айлануу ылдамдыгы) –
нерсеге ал Жердин жасалма жандоочусу болу&shy;шу үчүн берилген эң кичине баштапкы ылдам&shy;дык.<br>
Биринчи К. ы. <i>v</i><sub>1</sub> 7,91 <i>км/сек</i> м-н орбитага
чыгарылган аппарат эллипс же айлана б-ча
кыймылдайт. Э к и н ч и К. ы. (парабола ыл-
дымдыгы) <i>v</i>22<i>GM/r v</i>1. Экинчи К. ы.
(11,186 <i>км/сек</i>) м-н орбитага чыгарылган аппа&shy;рат Жердин тартуу күчүнүн таасиринен чыгып, Күн системасындагы башка планеталарды көздөй учат. Ү ч ү н ч ү К. ы. (<i>v</i><sub>3</sub>= 16,6 <i>км/сек</i>)
м-н орбитага чыгарылган аппарат Жердин ж-а
Күндүн тартуусунан чыгып, Күн системасынан башка жылдыз аралык мейкиндикке өтөт. Бул ылдамдыктардын сан маанилери Жерден учу&shy;рулган аппараттарга гана тиешелүү, ал эми алар башка планетадан учурулса, ал ылдамдыктын сан маанилери ар башка болот. Анткени ал сан маанилери планеталардын гравитациялык та&shy;лааларынын касиеттерине көз каранды.
[[Категория:4-том,_453-496_бб]]