«КОСМОСТОН СҮРӨТКӨ ТАРТУУ» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>КОСМОСТОН СҮРӨТКӨ ТАРТУУ</b> , к о с м о с&shy;т у к с ъ ё м к а – космосто учуп жүрүүчү аппа&shy;раттардагы так приборлордун жардамы м-н Жер&shy;дин, асман телолорунун, тумандуулуктардын, галактикадагы ар кандай кубулуштардын сүрөтүн, элесин, турпатын, түспөлүн кагаз бе&shy;тине түшүрүү. Жер бетинин түзүлүшү өз алдын&shy;ча ыкма м-н тартылып, ири аймакты кучагына алат. Мындай тартылган сүрөттүн жардамы м-н Жердин атм-сы, литосферасы ж-а ландшафт&shy;тык түзүлүштөрү, глобалдык, аймактык, зона&shy;лык өзгөчөлүктөрү изилденет. Бир эле аянт бир нече жолу кайталанып тартылгандыктан, жа ратылыштагы кубулуштардын мезгилдик өзгө&shy;рүүлөрүн (жаан-чачын, суу сактагычтарда суу&shy;нун толушу, жанартоолордун атылышы, өрттүн
чыгышы ж. б.) көзөмөлгө алууга шарт түзүлөт. Мурда электр-магниттик толкундардын көзгө көрүнгөн спектрдик диапазонунда жүргүзүлүп,
контейнер парашюту м-н Жерге түшүрүлчү. Азыр ак-кара, түрдүү түстүү сүрөттөр телеге тартылып, инфражылуулук, микротолкун, радар, спектро&shy;метр сыяктуу фотоэлектрондук сүрөткө түшү&shy;рүүлөр пайдаланылат. Бирок колдонулуучу
приборлор аэросъёмкадагыдай эле. Мында
сүрөткө түшүрүүнүн орт. масштабы 1:1 000 000дон1:10 000 000го чейин. Жерди К. с. т. иштери 1946-ж. ракета, 1960-ж. Жердин жасалма жан&shy;доочусу, 1961-ж. киши башкаруучу космостук кемеде Ю. А. Гагарин тарабынан ишке ашкан.
1976-ж. «Союз–22» космос кемесинде «Карл Цейс
Йена» (ГДР) элдик мекемеси МКФ–6 деген көп
зоналуу аппаратты колдонуп, көп түстүү электр жарыгынын жардамы м-н Жерди сүрөткө тар&shy;тып алган. Жердин бир тарабы түрдүү түстө (спектрдин бардык зонасында) сүрөткө тарты&shy;лып, боёктуу ж-а ак-кара түскө караганда так маалымат бере алган. Тартылып алынган сүрөт&shy;төр, маалыматтар метеорологияда, геологияда, геоморфологияда, чарбанын бардык тармакта&shy;рында кеңири колдонулат.


Ад.: <i>Петров Б. Н.</i> Орбитальные станции и изучение
Земли из космоса//Вест. АН СССР. 1970, ¹ 10; Ис&shy;следование прир одной среды пилотируемы х орбитальных станций. Л., 1972.
[[Категория:4-том,_453-496_бб]]