«КОРПУСКУЛА-ТОЛКУН ЭКИЛТИКТҮҮЛҮГҮ (ДУАЛИЗМИ)» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>КОРПУ&#769;СКУЛА-ТОЛКУН ЭКИЛТИКТҮҮЛҮГҮ (ДУАЛИЗМИ)</b> – <i>кванттык теориянын</i> бир эле
мезгилде корпускулалык (бөлүкчөлүк) ж-а тол&shy;кундук касиетке ээ экендиги ж-дөгү түшүнүгү. Классикалык физика түшүнүгү б-ча бөлүкчөнүн кыймылы ж-а толкундун таралышы принцип&shy;түү ар башка физ. процесстер болуп эсептелет. Бирок жарыктын аракети астында металлдан электрондордун бөлүнүп чыгышы <i>(фотоэф&shy;фект),</i> электрондордон жарыктын чачырашы <i>(комптон эффекти)</i> ж-а ушул сыяктуу бир ка&shy;тар тажрыйбалар жарыктын классикалык тео&shy;риясына ылайык толкундук табиятка ээ жа&shy;рык бөлүкчөлөрүнүн агымына (фотонго) окшош экендигин далилдеди. Фотон жарыктын жыш&shy;тыгы ж-а толкун узундуктары м-н байланыш&shy;кан энергияга 0 ж-а импульска <i>p</i> ээ: 0=ri v, <i>р= h</i>/A.

Экинчи жагынан кристаллга келип түшкөн элек&shy;трондордун агымы толкун түшүнүктөрүнүн не&shy;гизинде гана түшүндүрүлүүчү дифракциялык сүрөттөлүштү берет. Бул сүрөттөлүш эркин кый&shy;мылдагы электронду толкун узундугу ж-а жыш&shy;тыгы lv=<i>h/р</i>, v=E/ <i>h</i> катыштары м-н байланыш&shy;кан де Бройль толкуну катары кароо м-н тү&shy;шүндүрүлөт, мында p – электрондун импульсу,
E – электрон энергиясы. Кийинчерээк бул кубу&shy;луш бардык микробөлүкчөлөр үчүн мүнөздүү экендиги аныкталды. Анын табигый талкуула&shy;нышы <i>кванттык механикада</i> түшүндүрүлөт.
[[Категория:4-том,_453-496_бб]]