«КЫЗЫЛ АРМИЯНЫН УЛУТТУК БӨЛҮКТӨРҮ» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>КЫЗЫЛ АРМИЯНЫН УЛУТТУК БӨЛҮКТӨРҮ</b> – Түркстан крайлык советинин 5-съездинин (1918-ж. апрель-май) Түркстанда Кызыл Армиянын бөлүктөрүн уюштуруу ж-дөгү токтомуна ылайык түзүлгөн Жети-Суудагы аскер кошуун&shy;дары. 1919-ж. кыргыз, казак, уйгур, дунган ж. б. улуттардан куралган эки эскадрон (бири 162, экинчиси 180 жоокерден турган атчандар полку) уюштурулуп, Совет бийлиги үчүн күрөшкөн. Алар негизинен жумушчу-дыйкандардан турган. Кыргыздардан Ж. <i>Саадаев,</i> С<i>. Каралаев,</i> К. <i>Баялинов</i> ж. б. белгилүү адамдар өз каалоосу м-н катышкан. 1919-ж. 29-сентябрда Түркстан АССРинин Рев-ячыл Аскер советинин токтому м-н <i>Түркстан фронтунун</i> рев-ячыл аскер сове&shy;тинин карамагына өтүп, ошол эле жылдын 22-ноябрындагы Түркстан фронтунун аскер со&shy;ветинин буйругуна ылайык Жети-Суудагы бардык аскер бөлүктөрү дивизия укугун алып, өзүнчө Жети-Суу кошууну аталган. 1919-ж. 20-декабрда 3-Түркстан атчандар дивизиясына бириктирилген. 1920-ж. жай айларында Совет бийлигине каршы кыймылдын күч алышына байланыштуу Түркстан фронтунун командачысы М. <i>Фрунзе</i> ж-а Түркстан БАКтын төрагасы Т. <i>Рыскуловдун</i> буйругу м-н 19–35 жаштагы аскерге жарамдуу 25 миң адамды Кызыл Армиянын катарына чакыруу каралган. Аскерге чакырылгандардын саны 30 миңге жеткен ж-а О. Азиянын тарыхында К. А. у. б. биринчи жолку чакырылган туруктуу аскер болуп эсептелет. О. Азия аймагындагы басмачыларды ж-а контррев-ялык кыймылды басуу үчүн пайдаланылган (к<i>. Басмачылык</i>).


Ад.: Великая Октябрьская революция и граждан&shy;ская война в Киргизии (1917–1920 гг.). Документы
и материалы. Ф., 1957; <i>Баялинов К.</i> Боордоштор. Ф., 1962; История Киргизской ССР с древнейших времен до наших дней. В 5-и томах. Т. 3. Ф., 1986.

<p align='right'><i type='author'>Б. Сатаров.</i></p>
[[Категория:4-том, 657-736 бб]]