«КОЛЛАБОРАЦИОНИЗМ» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>КОЛЛАБОРАЦИОНИ&#769;ЗМ</b> (фр. collaboration –
кызматташтык) – куралдуу конфликт же согуш&shy;тун жүрүшүндө өзүнүн мекенине зыян келтир&shy;ген каршылаштары м-н оккупацияланган мам&shy;лекеттин жарандарынын ыктыярдуу кызматта&shy;шуусу. Көптөгөн мамлекеттерде К. аскер кыл&shy;мышы катары каралат. К. түшүнүгү 19-к-дын башталышында Наполеон согуштарынын мез&shy;гилинде пайда болуп, 2-дүйнөлүк согуштун жыл&shy;дарында кеңири колдонулган. Алгач 2-дүйнөлүк согуштун жүрүшүндө Франция оккупациялан&shy;ган мезгилде германиялык бийлик м-н фр. жа&shy;рандардын кызматташуусу түшүндүрүлөт. Ки&shy;йинчерээк К. германдыктар же япондуктар ок&shy;купациялаган европ. ж-а азиялык мамлекеттер&shy;де (Бельгия, Нидерланд, Норвегия, Кытай ж. б.) да пайдаланылган. Улуу Ата Мекендик согуш жылдарында СССРде К. «оккупанттар менен кызматташуу» термини м-н мүнөздөлөт. К. ка&shy;тары идеялык жактан совет бийлигине каршы тургандар, сов. респ-ларда улутчул багытты колдогондор, дезертирлер, колго түшкөндөр ж. б. эсептелген. Чет өлкөлүк тарыхчылардын баасы б-ча Улуу Ата Мекендик согушта 1,5 млнго жакын сов. жаран германиялык бийлик м-н кызматташкан. 2-дүйнөлүк согуштан кийин көптөгөн мамлекеттерде коллаборационисттер ар кандай репрессияларга кабылып, көрүнүктүү
өкүлдөрү (Францияда П. Лаваль, Норвегияда
В. Квислинг, СССРде А. А. Власов ж. б.) өлүм жазасына тартылган.


Ад.: <i>Семиряга М. И.</i> Коллаборационизм. Природа, типология и проявление в годы Второй мировой войны.<br>
М., 2000; Война и общество, 1941–45: В 2-х кн. /
Под ред. Г. Н. Севостьянова. М., 2004.
[[Категория:4-том, 353-402 бб]]