«КОБАЛЬТ КЕНТАШЫ» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>КО&#769;БАЛЬТ КЕНТАШЫ</b> – курамында кобальт
ж-а анын бирикмелери кездешкен кендүү таш. Жаратылышта кобальттын 100дөн ашык бирик-


меси бар, а. и. 30га жакыны – кобальттын
өзүнүн минералы. Хим. ж-а минералдык кура&shy;мы б-ча мышьяктуу, күкүрттүү, оксиддүү түр&shy;лөрдөн турат. М ы ш ь я к т у у кенташта не&shy;гизги минералдарга арсениддер, сульфоарсенид&shy;дер кирет. Арсениддерге скуттерудит (курамын&shy;да 16–20% кобальт бар), шмальтин хлоантит
(1–20% кобальт), сульфоарсениддерге кобаль&shy;тин-герсдорфит (20–30% кобальт), глуакодот-ар&shy;сенопирит (15–16% кобальт) кирет. Кенташта
булардан тышкары никель, жез, күмүш, уран, калай, алтын, висмут, сурьма минералдары жолугат. Мындай кенташтардын ө. ж-лык маа&shy;нидеги кендеринде кобальттын орт. саны 1–
2% болот. Ири кендери Тувадан (Хову-Ак-Суу), Мароккодон (Бу-Аззер) орун алган. К ү к ү р т&shy;т ү ү кенташта жез, темир, никелдин комп&shy;лекстүү бирикмелери кездешет. Кенташтын ку&shy;рамында кобальт аз санда (0,001–0,1%) жолу&shy;гат. Негизинен никелдүү пириттен (0,1–3% ко&shy;бальт), линнеиттен (24–33% кобальт), каттие&shy;риттен (36–40% кобальт), пентландиттен (0,5–
3% кобальт) турат. Ири кобальт кендери Крас&shy;ноярск крайын (Норильск), Кола ж. а-нда, Кана&shy;дада (сульфид-жез-никелдүү кендер) орун алган. О к с и д д ү ү к е н т а ш т а р курамында кобальт м-н никель кездешкен ультранегиздүү тектерде (0,1%ке чейин кобальт) же күкүрттүү кенташтардын физ.-хим. жол м-н кычкылдан&shy;ган зоналарында (1–4% кобальт) жолугат. Ко&shy;бальт марганецтин гидрооксиддеринде топтолуп (асболан), сульфиддердин кычкылдануу айма&shy;гында кобальттын суулуу кычкылы м-н карбо&shy;наттары кошулат. Ультранегиздүү тектер м-н байланыштуу болгон силикат-никелдүү кендер Урал, Казакстан, Куба, Жаңы Каледония, күкүрт кенташтары Заирде (Катанга) кездешет. К. к. негизинен гидротерм, скарн, магма ж-а талкалануу процесстеринен пайда болот.


Ад.: <i>Боришанская С. С., Виноградова Р. А., Кру&shy;тов Г. А.</i> Минералы никеля и кобальта. М., 1981; Кобальтовые руды Мирового океана. М., 2000; <i>Ста&shy;ростин В. И., Игнатов П. А.</i> Геология полезных ис&shy;копаемых. М., 2006.
[[Категория:4-том, 307-352 бб]]