«КАРБОЦИКЛДҮҮ БИРИКМЕЛЕР» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>КАРБОЦИКЛДҮҮ БИРИКМЕЛЕР</b> , и з о ц и к л &shy;д ү ү б и р и к м е л е р – молекуласында
көмүртек атомунан түзүлгөн цикли (шакеги) бар органикалык бирикмелер. Карбоциклдүү бирикмелер алициклдүү ж-а аромат&shy;тык болуп бөлүнөт. Ароматтык бирикмелерге бензол ж-а анын гомологдору м-н туундулары, трополондор, азулендер ж. б. кирет. Алициклдүү бирикмелерге каныккан алициклдүү, полимети&shy;лендүү (циклоалкандар ж-а алардын туундула&shy;ры), мисалы, циклопропан, циклогексан, гексах&shy;лорциклогексан, каныкпаган алициклдүү би&shy;рикмелер (циклобутен, циклопентадиен) кирет. Карбоциклдүү бирикмелердин циклинде көмүртектин атомунун саны ж-а циклдеринин саны ар түрдүү. Шакектердин санына жараша алар бир ядролуу же моноцикл&shy;дүү, би-, три&shy;ж-а полициклдүү болуп бөлүнөт. Эки цикл бири-биринен көмүртектик түз чын&shy;жыр м-н, мисалы, дифенилэтан С Н –СН –СН –С,Н 6 5 2 2 6 же жөнөкөй байланыш м-н байланышы мүмкүн, мисалы, дифенил С Н –С Н . Көпчүлүк учурда цикл&shy;дер жалпы эки көмүртектин атомуна ээ конден&shy;сацияланган ядролор, мисалы, нафталин. Али&shy;цикддүү ж-а ароматтык бирикмелер химиялык жол м-н бири-бирине оңой өтөт. Мисалы, бензолду майдаланган Niдин үстүнөн гидрлегенде – цикло&shy;гексан, ал эми ультра-кызгылт көк нур м-н нур&shy;ландырып, хлорлогондо гексахлоргексан алы&shy;нат. Карбоциклдүү бирикмелер өтө кеңири тараган. Алар синтетика&shy;лык чайырларды, пластмасса, дары-дармек, боёк, инсектицид ж. б. заттарды алууда колдо&shy;нулат.
[[Категория:4-том, 101-153 бб]]