«КЕН ЗАПАСЫН ЭСЕПТӨӨ» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>КЕН ЗАПАСЫН ЭСЕПТӨӨ</b> – кенташтын кура&shy;мындагы минералдык сырьёнун сапатын, са&shy;нын, өлчөмүн аныктоо. Мында кендердин чал&shy;гындоо даражасы, орун алуу тартиби, сапаты, саны, өлчөмү, чеги, эл чарбасындагы мааниси, казып алуу мүмкүнчүлүгү, жайгашуу тартиби, жалпы шарты такталат. Кендерди чалгындоо&shy;нун бардык этабында запасы аныктала берет. Эң алгачкы чалгындоодогу маалыматтар б-ча запасты эсептөө м-н тех.-экон. доклад (ТЭД) даярдалат. Кендин кондициясы түзүлөт. Тийиш&shy;түү кенташтын запасы, баалуулугу аныкталат. Бул көрсөткүчтөр кийин тоо-кен мекемелерин долбоорлоодо негизги документ болуп калат. Кендин алгачкы ж-а такталгандан кийинки за&shy;пасын запас б-ча мамл. комиссия бекитет. Кен&shy;дин запасы экон. жактан казып алууга жарак&shy;туу (баланстык) же азырынча пайдаланууга жа&shy;раксыз (баланстан тышкары) экендиги анык&shy;талат. Булардын ар бири кен байлыктын чал&shy;гындалган даражасына, изилденип чыккан са&shy;патына, казып алуу шартына байланыштуу 4 категорияны (А, В, С ж-а С<sub>2</sub>) түзөт. Кендин та&shy;ралышы чектелбей, кенташтын сапаты анык&shy;талбай, жалпы геол. маалыматтарга карап бол&shy;жолдуу алынган запас прогноздук же геол. за&shy;пас деп аталат.


Ад.: <i>Смирнов В. Н. и др.</i> Подсчёт запасов месторож&shy;дений полезных ископаемых. М., 1960; <i>Коган И. Д.</i> Подсчёт запасов и геолого-промышленная оценка рудных месторождений. М., 1974.
[[Категория:4-том, 204-256 бб]]