«КАПУСТА» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>КАПУ&#769;СТА</b> (Brassica L.) – өсүмдүктөрдүн кайчы
гүлдүүлөр тукумунун уруусу. Көпчүлүк түрү бир же эки жылдык жашылча, май алынуучу, тоют
өсүмдүгү. Капустанын үч түрү Евразия ж-а Түндүк Аме&shy;рикада өсөт. Капуста жаңы кезинде, о. эле туздал&shy;гандан кийин тамак-аш жасоодо (борщ, салат ж. б.) керектелет. Кышка жакшы сакталат. Бар&shy;дык континентте өстүрүлөт. Алар: ак, савойя, брюссель, жалбырактуу, кытай, түстүү, тоют капустасы ж. б. болуп бөлүнөт. Райондоштурулган сорттору: Грибов 147, Стахановка 1513, Даңк 1305, Беларусь 455, ж. б. Савойя капустасында бе-

[[File:КАПУСТА41.png | thumb | Капуста: 1 – ак кочан&shy;дуу капуста; 2 – жара кесилиши.]]

лок, С витамини көп, даамдуу, бирок туздал&shy;байт; сорттору – Юбилей 2170, Вена эртечили 1346, Вертю 1340 ж. б. Брюссель капустасы сууга бы&shy;шырылган түрүндө тамак-ашка керектелет. Ке&shy;ңири таралган сорту Геркулес 1342. Кольраби кант ж-а С витамининин көптүгү м-н айырма&shy;ланат; тамак-ашка чийки, куурулган же дем&shy;делген түрүндө керектелет. Жалбырактуу капуста жа&shy;шылча, тоют алуу максатында, ошондой эле кооздук үчүн да эгилет. Пекин капустасында С витамини, кальций, фосфор, темир туздары бар. Түстүү капуста эрте жетилет, жылытылмада өстүрүлгөнү жыл бою түшүм берет. Райондоштурулган сорт&shy;тору: Снежинка, Ата Мекен, Москва, Түшүмдүү  ж. б. Жалбырактуу капустанын бир түрү – тоют капустасы баш байлабайт, айыл чарбасы үчүн мааниси чоң. Сабагынын бийиктиги 1–1,5 <i>м</i>ге жетет. Жылуу жерде жакшы өсөт. Углевод, минерал туз, ви&shy;таминдерге бай. Химиялык курамында 85,6% суу, 2,3% протеин,  0,4% май,  2,3% клетчатка ж. б. бар. Бардык мал жакшы жейт. Гектарынан 500– 600 <i>ц</i> (күрдүү жерде айдалып, ным жетиштүү болсо 800–1000 <i>ц</i>) жашыл тоют берет. Капуста – суук-

ка байымдуу жашылча өсүмдүгү. Капустаны көчө&shy;түнөн өстүрүү ыкмасы кеңири таралган. Капустанын Кыргызстанда эгилүүчү сорттору: Грибов 147, Даңк 1305, Үмүт, Кыргыз, Чүй, Судья 146 ж. б. Зыян&shy;кечтери: капуста чымыны, капуста күбөсү, капуста үкүчөсү, капуста канталасы ж. б.; илдеттери: жалган чаңгыл кебер, альтернариоз, боз чирик, ак чирик ж. б.
[[Категория:4-том, 51-100 бб]]