«КАНТ (немис философу)» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>КАНТ</b> '''Иммануил''' (22. 4. 1724, Кёнигсберг, азыр&shy;кы Калининград – 12. 2. 1804, ошол эле жер) –

[[File:КАНТ 121.png | thumb | none]]
немис философу, немис классикалык филосо&shy;фиясынын негиздөөчүсү. Кёнигсберг университетинин профессору. Петербург ИАнын чет элдик ардактуу мүчөсү (1704). 1747–55-жылдарда күн системасы&shy;нын баштапкы тумандуулуктан келип чыкканды&shy;гы жөнүндө космого&shy;ниялык гипотеза&shy;ны иштеп чыккан («Жалпы таби&shy;гый тарых жана асман теориясы», 1755). 1770-жыл&shy;дан «сынчыл фи&shy;лософияны» өнүк&shy;түрүп («Таза акыл-эсти сындоо», 1781; «Прак&shy;тикалык акыл-эсти сындоо», 1788; «Ой жүгүртүү жөндөмдүүлүгүн сындоо», 1890)  эмгектеринде кургак ой жүгүртмө метафизиканын ж-а скеп&shy;тицизмдин догматизмине каршы чыгып, тааны&shy;лып билинбөөчү «өзүндөгү нерселер» (туюмдун объективдүү булагы) ж-а чексиз, мүмкүн таж&shy;рыйбалар чөйрөсүн түзүүчү таанылып билинүүчү кубулуштар жөнүндөгү дуалисттик окууну киргиз&shy;ген. Таанымдын шарты – туюмдардын баш ала&shy;мандыгын (хаосун) иретке салуучу жалпы маа&shy;нилүү априордук формалар. Кудай, боштондук, өлбөстүк идеялары теориялык жактан далилденбеге&shy;ни м-н «практикалык акыл-эстин» постулатта&shy;ры, адеп-ахлактын зарыл өбөлгөлөрү болот. Парыз түшүнүгүнө негизделген Кант этикасынын борбордук принциби – категориялык императив. Канттын теориялык акыл-эс антиномиясы жөнүндөгү окуу&shy;су диалектиканын өнүгүшүндө чоң роль ойногон. Марксизм-ленинизм классиктери Канттын фило&shy;софиясын сынга алып, анда субъективдүү идеа&shy;листтик, агностикалык ж-а материалисттик тенденция&shy;лар аралашып кеткендигин көрсөткөн.
[[Категория:4-том, 51-100 бб]]