«КАНТ ДИАБЕТИ» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>КАНТ ДИАБЕТИ</b> – уйку безинин гормону – ин&shy;сулиндин жетишсиздигинен зат алмашуунун бузулушу м-н мүнөздөлгөн эндокрин оорусу. Анын пайда болушуна <i>тукум куугучтук</i> да маа&shy;ниге ээ. О. эле тамак-аш м-н жеңил сиңимдүү углеводдорду ашыкча пайдалануу түрткү болот. Кандагы кант инсулинди синтездөөчү клетка&shy;ларды дүүлүктүрүп, синтез бузулат. Айрым учур&shy;да уйку безинин сезгенүүсү <i>(панкреатит)</i>, трав&shy;масы да диабетке алып келет. Кээде катуу ка&shy;палангандан, жугуштуу оорудан кийин да бо&shy;лушу мүмкүн. Организмде инсулин жетишпеген&shy;де, боор м-н булчуңдар кантты гликогенге ай&shy;ландыруу жөндөмдүүлүгүн жоготуп, ткандар кантты сиңире албай калат. Натыйжада канда кант көбөйүп (гипергликемия), заара м-н кант көп бөлүнөт (гликозурия). Оорулуу суусайт, заа&shy;ра көп бөлүп чыгарат. Заарасында, канында кант, холестерин көбөйүп, тамак ичкиси келет; денеси кычышып, булчуңдары бошоңдойт, ооз&shy;дун былжыр чели сезгенет; аялда <i>этек кир</i> цик&shy;ли бузулат, боюнан түшөт ж. б. Туура эмес ж-а жетишсиз дарылаганда оору күчөйт, оорулуу&shy;нун алы кетип шалдырайт, тез чарчайт, көрүүсү начарлап, бөйрөк иши бузулушу мүмкүн. Орга&shy;низмде майдын толук эмес ажыроо продукту&shy;лары (кетон заттары) чогулат да, канда анын концент-сы көбөйүп, ууландырат. Акырындап оорулуу тамак ичкиси келбей, чаңкап, алы ке-

тет, териси кычышат, кургайт, кускусу келип, кусат, ич ооруйт, оозунан ацетон жыттанат. Оорулуунун абалы начарлайт, шалдырап, уйку
басат. Акыры эң оор кабылдоого – диабет ко&shy;масына алып келет. Оорулуу өмүр бою врачтын көзөмөлүндө дарыланат. Негизинен диета, ин&shy;сулин, кантты азайтуучу дарылар колдонулат. Диетаны оорулуунун абалына жараша врач бел&shy;гилейт. Углеводду, майды азайтып, анын орду&shy;на эт, картөшкө, кара нан ж. б. берилет. Тамак витаминдүү, айрыкча С ж-а В тобундагы вита&shy;миндер көп болушу зарыл.


Ад.: <i>Дедов И. И., Шестакова М. В.</i> Сахарный диа&shy;бет. М., 2003.
[[Категория:4-том, 51-100 бб]]