«КАЛКАН СЫМАЛ БЕЗ» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>КАЛКАН СЫМАЛ БЕЗ</b> – омурткалуу жаныбар
м-н адамдын зат алмашуусун жөнгө салуучу без (к. <i>Ички секреция бездери</i>). Адамдын кекирте&shy;гинин алды жагында, көмөкөй кемирчегинен орун алган жалкы орган. Формасы калкан же такага окшош. Эки тилкеси бир моюнчага ко&shy;шулат, салмагы 25–30 <i>г</i>га жетип, жаш өткөн
сайын көлөмү кичиреет, бирок сууда йод аз жерде чоңоюп кетиши ыктымал. Ал тироксин гормонун бөлүп чыгарат. Анын гормон иштеп
чыгуусу башка ички секреция бездеринин (ги&shy;пофиз, бөйрөк үстүндөгү без, жыныс бездери) иштешине, чөйрө темп-расына, түрдүү эмоция&shy;лык ж-а физ. дүүлүктүргүчтөргө, организмге та&shy;мак-аш м-н келген йоддун өлчөмүнө жараша болот. Эгер организмде К. с. б-дин гормону же&shy;тишсиз болсо гипотиреоз, миксодема оорусу пайда болот. Жаш балада мээнин өсүшү начар&shy;лап, бою кичине, өңү саргыч тартып, териси кургап, чачы м-н тырмагы сынма болот. Сууда йоддун жетишсиздигинен К. с. б-дин гормондо&shy;ру аз бөлүнүп чыгып, анын көлөмү чоңоёт (эн&shy;демиялык богок). Ал эми гормондордун өтө көп бөлүнүшү <i>базедов оорусуна</i> алып келет.
[[Категория:4-том, 1-50 бб]]