«ИЧКИ ЭНЕРГИЯ» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>ИЧКИ ЭНЕ&#769;РГИЯ</b> н е р с е н и н – физ. система&shy;нын ички абалына көз каранды энергия. Ага микробөлүкчөнүн (молекула, атом, ион ж. б.) башаламан (жылуулук) кыймылынын ж-а ошол бөлүкчөнүн өз ара аракеттешүү энергиясы ки&shy;рет. И. э. – системанын термод. абалын анык&shy;тоочу функция, б. а. система ар бир абалда бел&shy;гилүү бир ички энергияга ээ. И. э. түшүнүгүн 1851-ж. англ. физик У. Томсон (лорд Кельвин) киргизген. Физ. системанын И. э-сынын өзгөрү&shy;шү (<i>DU</i>) ага сырттан берилген жылуулук саны (<i>dQ</i>) м-н системанын сырткы күчүнө каршы аткарган жумушунун (<i>d А</i>) айырмасына бара&shy;бар: <i>DU=d Q– dА.</i> Бул теңдеме – термодина&shy;микадагы энергиянын сакталуу закону. Систе&shy;манын кабыл алган жылуулук саны ж-а аткар&shy;ган жумушу анын абалын өзгөрткөн процесстин мүнөзүнө көз каранды. Эгер система чөйрө м-н жылуулук алмашпаса (<i>адиабата процесси</i>), анда <i>dQ = 0</i> болгондуктан, <i>DU = –dА</i> алынат, б. а. системанын И. э-сынын өзгөрүшү сырткы күчкө каршы аткарылган жумушка барабар. Термод. тең салмактагы системанын И. э-сы темп-рага ж-а көлөмгө көз каранды. Физ. системанын И. э-сы мол.-кинетикалык теориянын негизин&shy;де да аныкталат. Төмөнкү темп-рада абс. нөлгө жакындаганда суюк ж-а катуу заттардын И. э-сы белгилүү турактуу маанисине <i>U</i><sub>0 </sub>умту&shy;лат. <i>U</i><sub>0 </sub>дун мааниси И. э-ны эсептөөнүн башта&shy;лышы катары колдонулат.


Ад.: <i>Базаров И. Т</i>. Термодинамика. М., 1983.
[[Категория:3-том, 673-784 бб]]