«ИЙНЕ ЖАЛБЫРАКТУУЛАР» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>ИЙНЕ ЖАЛБЫРАКТУУЛАР</b> (Coniferales) – жылаңач уруктуу өсүмдүктөрдүн классчасы (Pinidae) же классы (Pinopsida). Дарак, кээде бадал, бийикт. 150 <i>м</i>, диаметри 6–10 <i>м</i>ге (сек&shy;войя) жетет да, кээ бири 4 миң жылга чейин
өсөт. Алардын жалбырактары көп жылдык (да&shy;йыма жашыл, кээде жалбырагын күбүмө), фор&shy;масы ийнедей, айрымдарыныкы түрпүдөй. Өр&shy;күнгө бирден же бир нечеден топтошуп жайгаш&shy;кан. Жаш бутактын түп жагында аталык, уч жагында энелик тобурчактары болот. Аталык тобурчагынын микроспорофиллдеринин астың&shy;кы бетинде микроспоралар (чаңчалар) өөрчүйт. Энелик тобурчагынын эки түрдүү мегаспорофилл&shy;дери болот: сырткы тукумсуз, ал эми ичкисин&shy;де эки урук-бүчүр калыптанат. Урук-бүчүрдөгү энелик клетка уруктангандан кийин 2–15 үлүш&shy;түү түйүлдүк өөрчүйт. И. ж-дын уругунун сыр&shy;ты катуу (сибирь кедри), кээде ширелүү жемиш сымал (тисс) же эттүү (арчалар) болот. Айрымда&shy;рынын уруктарындагы канатчадай өсүндүлөрү алардын аба агымдары аркылуу таралышына жардам берет. Жер жүзүндө 560тай түрү, 55тей уруусу белгилүү, көбүнчө эки жарым шардын мелүүн алкагында өсөт; Евразия ж-а Түн. Амери&shy;када ийне жалбырактуу токойду түзөт. КМШ
өлкөлөрүндө 8 уруусунун 60тай түрү өсүп, жал&shy;пы токой аянтынын 78%ин түзөт. Кырг-нда 3 тукумунун жапайы 14 түрү кездешет. Алардын көп түрү курулушта, кагаз-целлюлоза өндүрүүдө, кеме курууда, отун ж-а хим. заттарды алууда
чоң роль ойнойт. Айрым И. ж-дын уругу же&shy;лет, май алынат. Көпчүлүк И. ж. кооздук үчүн
өстүрүлөт.
[[Категория:3-том, 449-543 бб]]