«ЗУЛУ» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>ЗУ&#769;ЛУ</b> , з у л у с т а р, а м а з у л у – банту
тобунда эл, ТАРдагы саны эң көп калк. Неги&shy;зинен Квазулу-Натал провинциясында, Лесото&shy;до, Зимбабведе жашашат. Жалпы саны 10,4 млн (2001). Зулу тилинде сүйлөйт. З-лардын көбү салттык диндерди карманат, христиандар (ка&shy;толиктер, протестанттар) христиан-африкалык Назарет баптист чиркөөсүнө, синкреттик дин&shy;дерге ишенгендер да бар. 19-к-дын биринчи жа&shy;рымында Пхонголо м-н Умзимкулу д-ларынын аралыгында Чака деген киши З-ларды бирик&shy;тирип, күчтүү армия түзгөн. Бирок З-дын кээ бир уруулары Чакага баш ийбей Трансваал, Зимбабве, Мозамбик жерлерине ж-а Замбези м-н Умзимкулу д-ларынын ары жагындагы ай-


мактарга өтүп кетишкен. Англис-бур-зулу согу&shy;шунда (1838–40) З-лар көп жерлеринен айры&shy;лып, Наталдын түндүгүндөгү жерлерди – Зулу&shy;лендди гана ээлеп калышкан. Англис-зулу со&shy;гушунда (1879) З-лар жеңилип, Зулуленд 1887-ж. британ колониясына айланган, 1897-ж. Натал колониянын курамына кирген. З-дын негизги кесиби – жарым көчмөн мал чарбачылык ж-а дыйканчылык, кол өнөрчүлүк, бир бөлүгү евро&shy;палыктардын ээлик жерлеринде, фермаларын&shy;да батрактык кылат ж-а кендерде, ө. ж-да иш&shy;тейт. Белине тери байламчаларды байлап, юбка, фартук кийишет, колдоруна, буттарына биле&shy;рик тагынышат. Таанылган жоокерлер башта&shy;рына мом м-н чөптөн жасалган чамбар ки&shy;йишкен. Кыштан салынган төрт бурчтуу, ча&shy;тыры жалпак үйлөрдө жашашат. Эркектер көп аял алууга укуктуу ж-а ар бир аялы өзүнчө үйдө жашайт. Аял алганда калыңды мал м-н төлө&shy;шөт. Табиятка, арбактарга, өздөрүнүн кудайла&shy;рына сыйынышат. Музыкалык аспаптары: шылдырактар, флейта, барабан ж. б. Ад-ты жакшы өнүккөн (Ж. Дубе, Р. Дхломо, Б. Вила&shy;кази, акын М. Кунене).


Ад.: <i>Брайант А. Т.</i> Зулусский народ до прихода европейцев. М., 1953.
[[Категория:3-том, 449-543 бб]]