«ЖӨРГӨМҮШ СЫМАЛДАР» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>ЖӨРГӨМҮШ СЫМАЛДАР</b> (Arachnida) – омурт&shy;касыз жаныбарлардын бир классы. Дене уз. 0,1 <i>мм</i>ден 17 <i>см</i>ге жетип, баш, көкүрөк ж-а курсак бөлүгүнөн турат. Баш көкүрөгүндө 8 көзү, 6 жуп буту бар. 1-жубу (хелицер) азыгын кармап өлтү&shy;рүү, душмандарынан коргонуу, 2-жубу сезүү, калган 4 жуп буту басуу кызматын аткарат.

[[File:ЖӨРГӨМҮШ СЫМАЛДАР62.png | thumb | Жөргөмүш сымалдар: 1 – желе жөргөмүш; 2 – котур кенеси; 3 – чабакчы жөргөмүш; 4 – телифон; 5 –
чаян сөрөй; 6 – музоо баш; 7 – чаян.]]



Курсагынын асты жагында алдыңкы жуп өпкө баштыкчасы, ортосунда дем алуу түтүгү орун алган. Курсагынын артында жайгашкан желе сөөлдөрү бөлүп чыгарган суюк заттар абада кур&shy;гап, ичке жибекке окшогон желе жибин пайда кылат. Бардык Ж. с. (суу жөргөмүштөн башка&shy;сы) кургакта жашайт; сезүү, көрүү, жыт алуу, угуу, желенин кыймылын билүү сезимдери бар. Алардын көбү жырткыч, көбүнчө курт-кумурс&shy;ка м-н азыктанат. Сырткы түзүлүшү, көбөйүү жолдору ар кандай. Эркеги ургаачысынан ки&shy;чине. Ургаачысы жумурткасын желеден жасал&shy;ган пиллага тууйт. Ж. с-дын көбөйүшү метамор&shy;фозасыз. Азыр алардын 13 түркүмү, 60 000дей түрү белгилүү. Бир нече ондогон түрү тукум ку&shy;рут болгон. Бул түркүмдөрдүн ичинен өтө кеңи&shy;ри тарагандары: <i>чаяндар, музоо баштар,</i> чаян сөрөйлөр, <i>чалгы буттар,</i> жөргөмүштөр, кене&shy;лер. Кээ бир түрү түрдүү жугуштуу оору тарка&shy;тат. Кампа кенелери азык-түлүктөргө өтө чоң зыян келтирет. Өзгөчө Борб. Азияда жашаган кара курт м-н чаяндын уусу өтө коркунучтуу. Ж. с-дын көпчүлүк түрү а. ч. зыянкечтерин жеп, пайдалуу. [[Категория:3-том, 327-448 бб]]