«ЖАРЫК ЫЛДАМДЫГЫ» барагынын кодун көрүү

<b type='title'>ЖАРЫК ЫЛДАМДЫГЫ</b> – <i>электр-магнит</i> тол&shy;кундарынын таралуу ылдамдыгы. Ж. ы. ва&shy;куумда <i>с</i>=299792458±1,2 <i>м⁄сек</i>≈3⋅10<sup>8 </sup><i>м/сек</i> (1980).
<br>Бул сан – физикадагы фундаменталдуу турук&shy;туу чоңдуктардын бири. <i>Жарыктын</i> табияты адам баласын ал дүйнөгө пайда болгондон тар&shy;тып кызыктырган. 18-к-дын аягына чейин Ж. ы.
чексиз чоң деген ой кеңири колдонулган. Клас&shy;сикалык механиканын (Ньютон теориясынын) негизги жоболорунун бири катары Ж. ы. чек&shy;сиз деп алынат. Жарыкты өзгөчө чөйрө – эфир&shy;де таралуучу толкун деген көз караш көпкө че&shy;йин өкүм сүрүп келген. Бирок 18-к-дын орто&shy;сунда фр. физик Физо (1849) ж-а 19-к-дын ба&shy;шында амер. физик Майкельсон (1926) тажрый&shy;балардын негизинде Ж. ы. <i>с</i>=299796±4 <i>км/сек&shy;г</i>а барабар экендигин аныктаган (эң акыркы тажрыйбаларда такталган Ж. ы. <i>с</i>=299792,4562±
±0,0011 <i>км/сек</i>га барабар). Ж. ы. чексиз эмес&shy;тиги физикадагы теорияларды ж-а көз караш&shy;тарды кайрадан карап чыгууга мажбурлады. Натыйжада Эйнштейндин салыштырмалуулук теориясы түзүлүп, Максвеллдин электр-магнит&shy;тик кубулуштар теориясынан жарык электр&shy;магниттик толкундун көзгө көрүнүүчү диапазо&shy;ну экендиги аныкталган. [[Категория:3-том, 215-326 бб]]