«БИЙ (искусство түрү)» барагынын кодун көрүү

'''БИЙ 1''' – иск-вонун адамдын дене кыймылынын жардамы м-н көркөм образ жаратуучу түрү. Б. түпкүлүгүндө байыркы магиялык оюндардан, эмгек процессине байланыштуу кыймыл-аракет&shy;терден келип чыккан. Алгач Б. сөз м-н обонго байланыштуу болгон. Тарыхый өнүгүүнүн на&shy;тыйжасында музыка м-н жашай турган өнөрдүн бир тармагына айланган. Жаратылыш кубулуш&shy;тарын, аңчылык м-н согуш көрүнүштөрүн белги- 
[[File:БИЙ 1104.png | thumb | «Ак марал» мамлекеттик бий ансамблинин аткаруу&shy;сунда «Кызыл гүл» бийи.]] лүү тартипке түшүрүлгөн ыргактуу кыймыл м-н туюнтуу Байыркы Кытай ж-а Индияда эң жо&shy;горку деңгээлге жеткен. Байыркы Римде көңүл ачуу, ал эми Байыркы Грекияда тарбия кара&shy;жаты болгон. О. кылымда дин өкүлдөрү Евро&shy;пада бийчилерди куугунтуктаган. ''Кайра жара&shy;луу'' доорунда Италия, Франция ж. б. өлкөлөр&shy;дө Б. кайрадан өнүгүп, коомдук колдоого алын&shy;ган. 16-к-дын акырында ''балет'' өнөрү өзүнчө өнү&shy;гө баштайт. Францияда королдук бий академия&shy;сы (1661) уюшулат. 17–19-к-да ''гавот, полонез, менуэт, мазурка, краковяк'' Б-лери өнүгөт. 19-к&shy;дын аягы – 20-к-дын башында бир катар Евро&shy;па өлкөлөрү м-н АКШда Б-дин жаңы түрлөрүн киргизүүгө болгон далалат күчөйт. Б-лер элдик, балеттик, классикалык болуп бир нече түргө бөлүнөт. Балетмейстер Н''. Холфин'' кыргыздын элдик оюндарынын, ырым-жырымдарынын, эм&shy;гек процесстеринин негизинде «Кийиз» деген туң&shy;гуч Б-ди, «Алтын кыз» муз. драмасына, «Айчү&shy;рөк» операсына бийлерди жаратты. Кийин ал
«Анар», «Селкинчек» балеттерине элдик бийлер&shy;ди көбүрөөк пайдаланган. «Чолпон», «Алатоодогу жаз», «Куйручук», «Асел» ж. б. балеттери улут&shy;тук Б-дин мыкты үлгүлөрүнө айланды. 1966-ж. кыргыздын элдик бий ансамбли уюшулган, к. ''«Акмарал» мамлекеттик бий ансамбли''.

Ад.: ''Ткаченко Т. С''. Народный танец. М., 1954;
''Львов Н''. Киргизский театр. М., 1953.


<p align='right'>''Б. Алагушов.'' </p>[[Category: 2-том, 146-225 бб]]