«БЕРЛИН ОПЕРАЦИЯСЫ» барагынын кодун көрүү

'''БЕРЛИ&#769;Н ОПЕРАЦИЯСЫ''' (1945) – ''Улуу Ата
Мекендик согуш (1941–45)'' убагындагы 1-Бела&shy;рус, 2-Беларус ж-а 1-Украина (Сов. Союз. мар&shy;шалдары Г. К. Жуков, К. К. Рокоссовский, И. С. Конев) фронтторунун 1945-ж. 16-апрелден 8-майга чейинки Берлинге чабуул коюу опера&shy;циясы. Сов. аскерлер 1945-жылдын январь-мар&shy;тында Чыгыш Пруссия, Польша ж-а Чыгыш Помераниядагы душмандын ири күчтөрүн тал-


калап, кеңири фронт м-н Одер ж-а Нейсе д-ла&shy;рына чыгышып, Германия жерине терең кирип барышкан. Ал эми англ., амер. аскерлер бир эле мезгилде Батышка чабуулга өтүшкөн. Гит&shy;лерчилер союздаштардын келишпестигинен пай&shy;даланып, англ.-амер. башкаруучу чөйрөлөр м-н сепараттык тынчтык түзүүгө умтулган ж-а бар&shy;дык күчүн сов. аскерлерге каршы жумшап, Бер&shy;линге кире бериште күчтүү коргонууну уюшту&shy;рушкан. Немецтик командование Берлин багы&shy;тына генерал-полковник Г. Хейнрици башкар&shy;ган армиялардын «Висла» тобунун ири группи&shy;ровкасын ж-а генерал-фельдмаршал Ф. Шернер башкарган «Борбор» армиялар тобунун 4-тан&shy;калык ж-а 17-армияларын топтогон. Берлинди коргоо үчүн Одер ж-а Нейсе д-ларынын батыш жээктеринде аралыгы 20–40 ''км''ге жеткен 3 ка&shy;тар коргонуу тилкесин түзүшкөн. Шаардын өзү да 3 катар туюк курчоого алынып, көчөлөрү
чепке айландырылып, баррикадалар курулган.
Берлинге чабуул коюу үчүн сов. командование 2,5 млн адам, 41600 замбирек м-н миномёт, 6250 танк ж-а өзү жүрүүчү замбирек, 7500 самолёт топтогон. Б. о. 16-апрелде башталат. 1-Беларус ж-а 1-Украина фронтторунун аскерлери душман&shy;дын коргонуусун бузуп, Берлинди түн. ж-а түш. тарабынан айланып өтүп, 24-апрелде анын түш.-
чыгыш четинен биригишет. 25-апрелде бул
фронттордун аскерлери Кетцин р-нунда жолу&shy;гушуп, душманды курчоого алышкан. 1-Бела&shy;рус ж-а 1-Украина фронтторунун аскерлери Бер&shy;линдин түш.-чыгышында курчоого алынган душ&shy;мандардын аскерлерин 1-майда биротоло тал&shy;калашат. 21-апрелден 2-майга чейин Берлиндин көчөлөрүндө күндүр-түндүр салгылашуулар бо&shy;луп турган. 30-апрелде генерал-полковник В. И. Кузнецовдун 3-армиясы рейхстагды алуу
үчүн салгылашууну баштап, ошол күнү кечинде
рейхстаг алынып, анын төбөсүнө сержанттар М. А. Егоров м-н М. В. Кантария Жеңиш Туу&shy;сун сайышкан. 2-майдын таңында Берлин гар&shy;низонунун калган аскерлери биротоло талкала&shy;нып, саат 15те Берлин коргонуусунун началь&shy;ниги генерал Вейдлинг баш болгон душман ас&shy;керлери туткунга алынган. Сов. аскерлер ба&shy;тыштагы чабуулун улантып, 1-Украина фронту&shy;нун аскерлери 25-апрелде Риза м-н Торгау р-ндо&shy;рунун тегерегинде амер. 1-армиянын алдыңкы бөлүктөрүнө жолугушкан. 1-майда 1-Беларус фронтунун аскерлери Батыш Померанияда ж-а Макленбургда жеңиштүү чабуулдарын улантып олтуруп, 4-майда Балтика жээгине, Висмар, Шве&shy;рин ж-а Эльба д-нан чыгышып, англ. аскерлер м-н кездешкен. 4–5-майда Воллин, Узедом ж-а Рюген а-дарын бошотушуп, 9-майда нем. фа&shy;шисттик аскерлеринин капитуляциясын кабыл&shy;доо үчүн Даниянын Борнхольм а-на өтүшкөн. Б. о-нын жүрүшүндө сов. аскерлер душмандын жөө аскерлеринин 70, танкалык 12 ж-а меха&shy;никалашкан 11 дивизиясын толук талкалап, 480 миңге жакын адамын туткунга алышкан. Б. о-нда сов. аскерлердин өлгөнү, жарадар болгону ж-а дайынсыз жоголгону 304 миңден ашык адам болду; 2156 танкын ж-а өзү жүрүүчү замбирегин, 1220 замбирегин, миномётторун ж-а 527 самолё- тун жоготкон. Б. о-н аяктап, сов. аскерлер союз&shy;даштардын аскерлери м-н бирдикте фашисттик Германияны биротоло талкалаган. 8-майда Гер&shy;маниянын командованиесинин Кейтель башчы&shy;лык кылган өкүлдөрү Германиянын кыңк этпей багынып бергендиги ж-дөгү актыга кол коюшкан. [[Category: 2-том, 146-225 бб]]