«БЕЛЬГИЯ» барагынын кодун көрүү

'''БЕ&#769;ЛЬГИЯ''' , Б е л ь г и я К о р о л д у г у (фр. Royaume de Belgique, фламандча Koninkri¼k Belgiё) – Батыш Европадагы мамлекет. Түндү&shy;гүнөн Нидерланд, чыгышынан Германия, түш.-
чыгышынан Люксембург, түштүгүнөн ж-а түш.-
батышынан Франция м-н чектешет. Түн.-баты&shy;шын Түндүк деңизи чулгайт. Аянты 30,5 миң ''км''<sup>2</sup>. Калкы 10,4 млн (2005). Борбору – Брюссель ш. Расмий тилдери: француз, нидерланд, немис 
[[File:БЕЛЬГИЯ53.png | thumb | none]] тилдери. Б.-федерациялык мамлекет болгондук&shy;тан үч аймакка: Вавилон, Фламанд ж-а Брюс&shy;сель адм. айм. жактан Брюссель агломерация&shy;сына ж-а 10 провинцияга бөлүнөт. Акча бирди&shy;ги – евро. Б. – БУУнун (1945), Европалык экон.

[[File:БЕЛЬГИЯ54.png | thumb | none]] Администрациялык-аймактык бөлүнүшү (2005) уюмунун (1957), Европа кеңешинин (1949), ЕККУнун (1975), Эларалык валюта фондунун (1945), Эларалык реконструкция ж-а өнүгүү бан&shy;кынын мүчөсү.

==Мамлекеттик түзүлүшү==
. Б. – федерациялык
мамлекет. [Конституциясы 1831-ж. 7-февралда кабыл алынган, 1994-ж. 17-февралда өзгөртүүлөр киргизилген)]. Башкаруу формасы – конститу&shy;циялык монархия. Мамлекет башчысы – ко&shy;роль. Аткаруу бийлигин король м-н премьер&shy;министр жетектеген Министрлер кабинети ишке ашырат. Мыйзам чыгаруу бийлигинин жогор&shy;ку органы – эки палаталуу парламент (Өкүлдөр палатасы ж-а Сенат). Саясий партиялары: Ли&shy;бералдык реформалар партиясы (франкофондор), Соц. партия (франкофондор), Социал-христиан партиясы, Фламанд либералдар ж-а демократ&shy;тар партиясы, Социал. партия (фламандыктар), Христиан Элдик партиясы, Фламанд блогу.

==Табияты==
. Өлкөнүн басымдуу бөлүгүн түздүк ээлейт; ал түн.-батыштан, Түндүк деңиздин жээ&shy;гинен түш.-чыгышты карай бийиктейт. Эң би&shy;йик жери – Арденна тоосу, 694 ''м'' (Ботранж чо-
 
[[File:БЕЛЬГИЯ55.png | thumb | Польдерлер]]. кусу). Жээк бойлой жайгашкан дюналар улам
өрдөгөн сайын польдерлер (кургатылган саздак жерлер) тилкеси, Фландрия, Кампин жайпак түздүктөрү м-н алмашат. Өлкөнүн борб. бөлүгүн&shy;дө дөңсөөлүү түздүктөр басымдуу. Климаты мелүүн деңиздик. Январдын орт. темп-расы Ар&shy;деннада –1°Сден деңиз жээгинде 3°Сге чейин, июлдуку 14°Сден 19°Сге чейин. Жылдык жаан&shy;чачыны түздүктөрдө 700–900 ''мм'', тоолордо (Ар&shy;денна) 1500 ''мм''ге чейин. 
[[File:БЕЛЬГИЯ56.png | thumb | none]]
Негизги дарыялары – Мёз (Маас), куймалары Урт. Самбра; Шельда, куймалары Лейе, Дандр. Кенбайлыктарынан көмүргө бай, о. эле темир, коргошун, цинк, жез, сурьма кендери, гранит, мрамор ж. б. курулуш материалдары бар. Өлкөнүн басымдуу бөлүгүн маданий ландшафттар ээлейт. Бокаж (токой тилкелери м-н бөлүнгөн эгин талаалары ж-а шалбаа жерлер) мүнөздүү. Өлкөнүн аймагынын 24%ин жазы жалбырактуу токой – бук, эмен, граб, кайың ж. б. ээлейт (негизинен Арденна&shy;да). Польдерлерде ж-а дарыя жайылмаларында шалбаа, дюналарда верещатниктер өсөт. Жал&shy;пы аянты 78,4 миң ''га'' болгон 4 кайтарылуучу жаратылыш аймагы, а. и. От-Фань жаратылыш паркы бар.

==Калкы==
. Негизинен фламанддар (56%), валлон&shy;дор (32%), о. эле немистер м-н француздар да жашайт. Динге ишенгендеринин 57% католик&shy;тер, 1,7% протестанттар, еврейлер, мусулмандар ж. б. Дүйнөдөгү калк эң жыш жайгашкан өлкө&shy;нүн бири. Орт. жыштыгы 1 ''км''<sup>2 </sup>жерге 342 киши. (Европада 2-орунда; Нидерланддан кийин). Кал&shy;кынын жашынын орт. узактыгы: эркектерини ки – 75,4, аялдарыныкы – 81,9 жаш. Шаар кал&shy;кы 96,7%. Ири шаарлары: Антверпен, Гент, Шарлеруа, Льеж, Брюгге.

==Тарыхы==
. Байыркы замандан өлкөнүн айма&shy;гын белг уруулары мекендеген (өлкөнүн аты ушундан улам келип чыккан). Б. з. ч. 57-ж. Цезарь тарабынан басып алынып, Рим импе&shy;риясынын курамына кошулган. Б. з. 3–5-к-да Б-нын аймагына герман франк уруулары көчүп келишет. 5–9-к-да Б. Франк мамлекетинин ку&shy;рамында болот. 10–12-к-да аймакта шаар ку&shy;руу, жүндөн кездеме токуу, металл иштетүү, соода өнүгөт. 12-к-да Б. Европанын «өнөркана&shy;сына» ж-а эларалык соода түйүнүнүн борборуна айланат. 14–15-к-дын акырында Б-нын айма&shy;гы (1384-ж. Фландрия, 1430-ж. Брабант) ''Бур&shy;гундия'' мамлекетине кирет. Бургундия мамле&shy;кети кыйрагандан кийин, Б-да Габсбургдар ди&shy;настиясынын (1477, толугу м-н 1482) бийлиги орнойт. 15-к-дын башында Нидерланд деп атал&shy;ган 17 провинциянын бир аймагы катары (Б-нын азыркы аймагы, Нидерланд, Люксембург ж-а Түн. Франциянын бир бөлүгү) анын курамына кирген. Европадагы өлкөлөрдө капиталисттик мамилелер өнүгө баштаганда, Нидерланд алдың&shy;кы орунга чыккан. 1576-жылдагы көтөрүлүш Б-нын провинцияларында испаниялык бийлик&shy;ти жок кылуу м-н аяктаган, Нидерланддын түн. провинциялары м-н келишим түзгөн. Бирок Б-дагы феодалдык-католиктик реакция Испа&shy;ния м-н союз түзүп, кыймылды баскан. Түн. Ни&shy;дерланд (Голландия Респ.) ж-а Түш. Нидерланд (Б-нын аймагы) саясий, экон. жактан эки түрдүү жол м-н өнүккөн. Көзкаранды эмес Голландия Респ-нын экономикасы гүлдөп, Испаниянын ко&shy;лунда калган Түш. Нидерланддын экономикасы төмөндөгөн, капитализмдин өнүгүшү токтогон. Испандык мурас үчүн болгон согуштардын на&shy;тыйжасында Б. австриялык Габсбургдардын (1714-ж.) бийлигине карап калат. 1794-ж. На&shy;полеон империясынын курамына кирип, ал кулаган соң, Вена конгрессинин чечими б-ча, Голландия м-н Вильгельм I башкарган Нидер&shy;ланд королдугуна биригет. Бул мезгилде өнөр&shy;жайы бир кыйла өнүгүп, темиржолдор салын&shy;ган, банктар ачылган. 1830-ж. Голландия үс&shy;төмдүгүнө каршы чыккан Б. рев-ясы жеңишке жетишип, Улуттук конгресс тарабынан Б. ко&shy;ролдугунун көзкаранды эместиги жарыялан&shy;ган, ошол эле жылы беш улуу держава (Улуу Британия, Россия, Франция, Австрия ж-а Прус&shy;сия) Лондондо өткөн конференцияда Б-нын көзкаранды эместигин таанып, аны 1831-ж. түбөлүк бейтарап өлкө катары жарыялашкан. 1831-ж. Улуттук конргессте кабыл алынган кон&shy;ституция өлкөдө конституциялык монархиянын орногондугун белгиледи. Дүйнөлүк биринчи ж-а экинчи согуш мезгилинде Б. немис армия&shy;сы тарабынан оккупацияланган. Согуштан ки&shy;йин өлкөнү кезек м-н соц. ж-а католиктик пар&shy;тиялар башкарган. 1960-ж. Конгого, 1962-ж. Руанда-Урундиге эгемендикти берген. Б. НАТО&shy;нун (Түн. Атлантикалык Келишим Уюмунун) мүчөсү. Брюсселде НАТО Кеңешинин ж-а Евро&shy;падагы бириккен куралдуу күчтөрдүн жогорку башкы командачысынын штаб&shy;квартирасы жайгашкан. 1958-ж. Нидерланд ж-а Люксембург м-н союз түзүү ж-дөгү келишимге (Бенилюкс) кол койгон. 20-к-дын 60–70-жылдарында Б-да фла&shy;манддыктар (нидерланд тилинде сүйлөшкөндөр) м-н валлондуктар (франк тилдүүлөр) ортосунда оор мамилелерден улам абал татаалдашып кет&shy;кен. Жаңжалдан улам 994-ж. өлкөнүн консти&shy;туциясына өзгөртүүлөр киргизилип, Б. федера&shy;циялык мамлекет катары, ал эми Фландрия м-н Валлонияда өзалдынча өкмөттөр түзүлгөн. 2003-ж. өткөрүлгөн парламенттик шайлоолор&shy;дон кийин Г. Верховстад жетектеген жаңы өк&shy;мөт шайланган.

==Экономикасы==
. Европадагы экономикасы жо&shy;горку деңгээлде өнүккөн индустриялуу өлкө. Ич&shy;ки дүң продукциясынын көлөмү 316,2 млрд дол&shy;лар, аны киши башына бөлүштүргөндө 30 600 дол&shy;лардан (2004; АКШ) туура келет. Ички дүң про- 
[[File:БЕЛЬГИЯ57.png | thumb | Эно провинциясы. Айыл пейзажы.]]
дукциясында өнөржай м-н курулуштун үлүшү 25,7%, айыл, токой ж-а балык чарбасыныкы 1,3% (2004). Өлкөнүн экон. структурасынын негизги өзгөчөлүгү банк капиталынын басым&shy;дуулугу. Б. мин. сырьёлорго жарды. Көмүр ка&shy;зылып алынат (учурда токтотулган). 2002-ж. 76,6 млрд ''кВт · с'' электр энергиясы өндүрүлгөн, анын 58% – АЭСке туура келет (Б. дүйнөдө 2- орунда, Франциядан кийин). Өлкөнүн түндүгүн&shy;дө Мол ш-нда эларалык ядро изилдөөчү ири борбор (тез нейтрондуу 3 реактору м-н), о. эле Евратом атом изилдөө бюросу, ядро отунун кай&shy;ра иштетүүчү (Батыш Европа өлкөлөрү үчүн) ишканасы жайгашкан. Болот өндүрүү б-ча Ев&shy;ропа шериктештиги өлкөлөрүнүн ичинен, ал&shy;дыңкы катарда турат (2001-ж. 11,3 млн т'').''

Өнөржайынын негизги тармактары: тамак-аш, химия (пластмасса, жасалма була, каучук), кара металлургия, металл иштетүү ж-а машина ку&shy;руу (а. и. автомобиль куроочу тармагы өнүккөн), текстиль, айнек (айнек м-н күзгүнү экспортко
чыгаруу б-ча дүйнөдө 1-орунда), кыймылдаткыч,
жүк жүктөөчү транспорт жабдуулары, текстиль машиналарын куруу. Түстүү телевизор (көпчүлүгү 
[[File:БЕЛЬГИЯ58.png | thumb | Бельгиядагы ички суу жолу.]] экспорттолот), илгертен курал-жабдыктарды
чыгаруу өнүккөн. Сода, жерсемирткич ж-а пластмасса синтездөө үчүн орг. сырьё, кинофо&shy;томатериалдар, медикаменттер чыгаруучу завод&shy;дору бар. Кебез-кездеме, кылторко, жасалма жибек өндүрүшү иштейт. Алмаз кырдалат (Ант&shy;перпенде). Бриллиант соодалоонун борбору. Килем токуу, кийим тигүү, булгаары-буткийим, мебель өнөржай ишканалары иштейт. А. ч-нын негизги тармагы – эт-сүт багытындагы мал чар&shy;бачылыгы. Б-нын аймагынын <sup>1</sup>/ нен ашыгы а. ч-га жарактуу, анын 45% шалбаа ж-а чабын&shy;ды, 55%ин дан эгиндери ээлейт. А. ч-нда кал&shy;кынын 3% гана эмгектенгени м-н, өлкө а. ч. продуктусуна болгон ички керектөөсүн толугу м-н камсыздайт. Канткызылчасы, жашылча&shy;жемиш, дан эгиндери өстүрүлөт. Бодо мал, чоч&shy;ко асыралат. Б. сүт продукцияларын өндүрүү б-ча Европадагы эң ири мамлекеттерден болуп саналат. Темиржолунун уз. 3,5 миң ''км'' (а. и. 2,6 миң ''км''и электрлештирилген; анын жыш&shy;тыгы б-ча дүйнөдө алдыңкы орунда). Автомо&shy;биль жолунуку – 149,0 миң ''км''. Дарыяларында (Шельда, Маас) кеме жүрөт. Деңиз соода флоту&shy;нун тоннажы 1146,3 миң ''рег. бр.-''т (2005). Баш&shy;кы деңиз порту – Антверпен, андан башка ири порттору – Брюгге, Гент, Остенде, Брюссель. Сырт&shy;ка автомобиль ж-а өнөржай жабдууларын, кара ж-а түстүү металлдар, химия, текстиль продук&shy;туларын, зергерчиликке колдонулуучу алмаз чы&shy;гарат. Сырттан энергетикалык сырьёну, азык- 
[[File:БЕЛЬГИЯ59.png | thumb | Бельгия акчасы.]] түлүк, машина ж-а жабдууларды алат. Негизги соода шериктештери: Германия, Франция, Ни&shy;дерланд, Улуу Британия, АКШ.

==Маданияты==
. Б-дагы алгачкы чиркөө мектеп&shy;тери о. кылымда уюшулган. 18-к-дын аягында менчик мектептер пайда болгон. 1914-жылдан негизги окуу ж-дө (6–14 жаш) мыйзам кабыл алынган. Башталгыч ж-а орто мектептерде окуу фламанд ж-а француз тилдеринде жүргүзүлөт. Билим берүүнүн мамл. секторун Билим берүү министрлиги, менчик мектептер католиктик окуунун секретариаты тарабынан көзөмөлдөнөт. Билим берүү системасы – мектепке чейинки ме&shy;кемелерден (3–6 жаш), башталгыч (6-жылдык) мектептерден турат. Билим берүүнүн негизги принциптери О. Декороли тарабынан иштел&shy;ген. Орто мектепте 6 жылдык мөөнөт м-н оку&shy;луп, 2 баскычка (3 жылдан) бөлүнөт. Биринчи баскычы 3 бөлүмдөн – классикалык, азыркы ж-а орто билим алганга чейинки, 2-баскыч клас&shy;сикалык бөлүм – латын-грек, латын-математи&shy;ка, латын-табигый, учурдагы окуу бөлүмү – табигый-илимий, коммерциялык болуп бөлүнөт. Атайын билим берүү атайын ж-а техн. мектеп&shy;терден туруп (6 жыл), башталгыч мектептин базасында иштейт. Тех. мектептерде 1-баскыч&shy;ты бүтүргөндөн окулуп, андан кийин жогорку тех. мектептерге жолдомо алышат. Б-да 21 ЖОЖ (а. и. 5 ун-т) бар. Ири китепканалары: Б. улуттук (1837), ун-ттик (1846). Музейлери: Король азем өнөр иск-во (Антверпенде, 1890; а. и. байыркы ж-а заманбап иск-во), Король азем өнөр ж-а тарых (1835), Тервюрендеги Борб. Америкалык королдор (1897), Муниципалдык сүрөт гал-сы (1930, Брюгге). 1924-жылдан ра&shy;дио уктуруу, 1953-жылдан телекөрсөтүү иштейт. Учурда массалык маалымат каражаттары (33 күнүгө, 28 аптасына) француз, немис, нидерланд тилдеринде чыгат. Коомдук (3 теле, 5 радио ка&shy;налы; француз тилинде), ж-а менчик (30дан ашык теле, 800 радиостанция) телерадио ком&shy;паниялары иштейт. Б-нын француз тилиндеги алгачкы ж а з м а э с т е л и к т е р и 12-к-га таандык. О. кылымдагы бельгиялык ад-ттын негизги жанры – тарыхый хроника ж-а крест жортуулу тууралуу эпикалык айтымдар. «Окас


сен жана Николет» аноним ыр-жомогу Фланд&shy;рияда түзүлгөн. 13–14-к-да куртуза ад-ты (фаб&shy;льо, повесть, ыр, рыцарь романдары) өнүккөн. Белгилүү менестрелдери (эшик ырчылары) – Ж. де Конде, В. де Кувен. «Түлкүнү такка отургу&shy;зуу» аттуу аноним романы 1280-ж. ченде жа&shy;рык көрсө, 14-к-га «Фландрия хроникасы» (Ж. Фруассара) таандык. 15-к-дан новелла жанры («Жаңы 100 новелла», А. де. ла Саля) пайда болгон. Француз акындарынан таасирленип А. дю Эке, Л. де Мазюр ж. б. «Плеяданын» таа&shy;сиринде жазышкан. 18-к-дын ортосунан Б-нын ад-тында трактат пайда болгон. Жаңы агым&shy;дын борбору Льеж ш. болуп, Вольтердин чы&shy;гармалары, «Энциклопедиялык журнал» басыл&shy;ган ж-а ад-т коомдору, ийримдер уюшулган. 19- к-дын башында романтика духундагы чыгар&shy;малар пайда болуп, бирок бельгиялык роман&shy;тиктер Ж. Байронду, кийинчерээк В. Гюгону туу&shy;рашкан. 20-к-дын 20–30-жылдарында Ф. Элленс М. Горькийдин чыгармаларынан таасирленип, роман жараткан. Фламанд тилиндеги ад-ты 18- к-дын башына чейин Нидерланд ад-тынын бир бөлүгү болгон. 16-к-дын аягында нидерланд&shy;дык мад-т Б-нын түндүгүндө жайгашса да Ни&shy;дерланд тилинде өнүккөн, бирок 17-к-дан фла&shy;манд ад-ты аталган. 19-к-дын 2-жарымында сын реализмине жакын ад-т өнүгөт. 20-к-дын башын&shy;да декадент чыгармалары жазыла баштаган. Экинчи дүйнөлүк согуштан кийин тынчтыкты, демократияны жактаган жазуучулар: М. Дей&shy;зе, П. ван Акен. Б-нын аймагында кельт ж-а байыркы Рим иск-восунун эстеликтери сактал&shy;ган. О. кылымда тез байып келаткан соода&shy;өнөржай шаарлары Б-нын феодалдык ээликте&shy;рине майдаланып бөлүнүп кетишине байланыш&shy;туу көркөм мад-ттын роман (11–12-к.), готика стилиндегилери пайда болгон. 1566–1609-ж. Б-нын иск-восунда өзүнчө мектеп пайда болуп, ал 18-к-дын акырына чейин фламанд иск-восу аталып, анда барокко стили эски салттуу Ни&shy;дерланд мад-ты м-н бирдикте өнүккөн. 17-к-дагы фламанд сүрөт өнөрүндө П. П. Рубенс көрүнүктүү орун ээлейт. Анын көптөгөн жолун жолдоочу&shy;лардан А. ван Дейк, Я. Йорданс өзгөчөлөнүшкөн. Ф. Снейдерс ири көлөмдөгү натюрморт жарат&shy;са, Л. Ван Уден пейзаж тарткан. Италия сүрөт-

[[File:БЕЛЬГИЯ60.png | thumb | Брюгге шаарындагы Райен каналы.]] 
[[File:БЕЛЬГИЯ61.png | thumb | Лёвендеги ратуша 1448–59.]] чүлөрүнөн таасирленишкендер: Караважо, А. Ян&shy;синс, Г. Сегерс, Т. Ромбаутс. Фламанд сүрөтүнүн көчүрмөлөрү жезге (гравюра), жыгачка, шпале&shy;рага түшүрүлгөн. Фландрия, Брабант колго то&shy;кулган торлору м-н даңталган. 19-к-дын 80- жылдарында арх-ранын модерн стили калып&shy;танган. Кийинчерээк турак ж-а коомдук жай&shy;ларды курууда учурдагы арх-ранын принципте&shy;ри колдонулган.
Музыкасы улуттук каада-салттын негизинде түзүлгөн. Өлкөнүн түн. бөлүгүндөгү фламанд&shy;дар нидерланддык маданий салттары м-н, түштүгүндөгү валлондор Франциянын мад-ты&shy;нан таасирленишкен. Бул улуттук өзгөчөлүктөр фольклордо да, профессионал муз. иск-водо да байкалат. Б. музыкасы франко-фламанд Ни&shy;дерланд мектебинен (15–16-к.), ''Кайра жаралуу'' доорунда пайда болгон полифония иск-восу Ба&shy;тыш Европанын композиторлор мектебинен таасирленген. Анын көрүнүктүү өкүлдөрү: Я. Об&shy;рехт, А. Вилларт, Жоскен Депре, Орландо Лас&shy;со. 17-к-да Б.-нын музыкасынын авангарддык ролу төмөндөйт, анткени эң белгилүү компози&shy;торлору Францияга иштеп кеткен. Скрипка б-ча улуттук мектеп ачылган. Б-нын белгилүү муз. ишмерлери: Ж. Абсиль, Р. Дефоссе, Ф. Кине, А. Сури, М. Пот ж. б.; дирижёрлору: Ф. Андре, Д. Дефо; скрипачтары: А. Грюлью, К. ван Нес&shy;то. Брюссель ири муз. борбор, анда «Де Ла Мон&shy;не» театры, концерт коому, симфониялык ор&shy;кестр ж. б. бар. Эларалык конкурстар: Брюс&shy;селде королева Елизавета атн. музыкант-атка&shy;руучулардын (1951-жылдан, дүйнөлүк атакка ээ), Гентте И. С. Бах атн. органчылардын (1958- жылдан), Льежде кылдуу аспапчылар квар&shy;теттеринин (1951-жылдан) конкурстары өткө&shy;рүлүп турат. Антверпенде (1893), Гентте (1900) опера театры иштейт.
Б-нын театр мад-ты француз ж-а фламанд
тилинде өнүккөн. 13–15-к-да литургиялык (ла&shy;тын тилинде), морамит ж-а мистерия (француз ж-а фламанд тилинде) драмалары коюлуп кел-

12–100


 
[[File:БЕЛЬГИЯ62.png | thumb | Д. Харровердин «Тоок союучу бычак» спектаклинен көрүнүш. «Дю Ридо» театры (Брюссель).]] ген. 16–17-к-да театр иск-восу диний куугунтук&shy;тоонун натыйжасында токтогон. 19-к-дын аягы – 20-к-дын башында Б. театр иск-восунун өнүгү&shy;шүнө драматургдар М. Метерлинк, Ш. ван Лер&shy;берга, Ж. Роденбаха, М. Дютерм зор салым кош&shy;кон. Б-нын залкар драматургдары – Ф. Крамме&shy;линк, М. Гельдерод, Х. Клоссон, Х. Трейлинг, Г. Мартенс. Сахна өнөрүнүн улуттук мектеби ка&shy;лыптана албады, анткени Б-нын көрүнүктүү ак&shy;тёрлору, режиссёрлору четке кетишкен. Эски театрлары м-н катар жаңы театрлар пайда болуп, мамл. труппалар түзүлгөн. Театр ишмерлерин Брюсселдеги королдук консерватория даярдайт. 1908-ж. Харревелде алгачкы киностудия уюшулуп, 1-фильми тартылган. 1919-ж. Бельгия кинокомпаниясы, 1922-ж. «Бельгия фильми» киностудиясы ачылган. 20-жылдардын аягынан кинорежиссёрлор Ш. Декёкелер, А. Строк, А. Ковен, кийинчерээк П. Хасартс этногр., иск-во таануу ж. б. фильмдерди тартып, кинонун ушул жаатында ири жетишкендиктерге ээ болушкан. Брюсселде Б. синематикасы иштейт, анда 1962- ж. музей ачылган. Б-да бир нече кинематогра&shy;фия ин-ттары бар. Брюссель м-н Гент ш-нда
эларалык кинофестивалдар өткөрүлүп турат.
Б-да көптөгөн карнавалдар өткөрүлөт. Бел&shy;гилүүлөрү: Бинштегл карнавалы, Ыйык Канн (май, Брюгеде), Ыйык Николай күнү балдар кар&shy;навалы (6-декабрь). Король азем иск-во (Ант&shy;верпен; П. П. Рубенстин ж. б. Фламанд сүрөтчү&shy;лөрүнүн белгилүү коллекциялары коюлган), валлон иск-во музейлери (Льежде), 13-к-га таан&shy;дык базар аянты (бийикт. 108 ''м'' коңгуроолуу мунарасы м-н), Ыйык Сальватор собору (XIII– XIV к.), чиркөөлөр, ратуша (XIV к.), Ымыркай көтөргөн Мадоннанын капка, цитадель, готи&shy;ка стилиндеги Нотр-Дам собору (1211-ж.; Ван Дейктин сүрөттөрү сакталган), Ыйык Бавон со&shy;бору (Х к-дын күмбөздөрү ж-а даңктуу «Гент алтары» м-н), бийикт. 121,9 ''м'' шпиль (шиш най&shy;за) сакталган. О. эле Льежде Ыйык Павел чир&shy;көөсү (Х к.), сот сарайы (XVI к.), Брюссель готи&shy;ка стилиндеги борб. аянт (XV к.), королдор са&shy;райы, Ыйык Михаил чиркөөсү (XIII к.) бар.

Ад.: ''Аксенова Л. А.'' Бельгия. М., 1982; ''Пантелее&shy;ва С. В.'' Нидерланды и Бельгия. СПб., 1905; Малые страны Западной Европы. М., 1972; Деловая Бельгия: Экономика и связи с Россией: Справочник. М., 2002– 2004 –. Т. 1–3. [[Category: 2-том, 146-225 бб]]