«БЕК» барагынын кодун көрүү

'''БЕК''' , б е й, б и й (түрк. – бийлөөчү, төрө; эмир дегендин синоними) – 1) Жакынкы ж-а Ортоң&shy;ку Чыгыш өлкөлөрүндө ак сөөктөрдүн, О. Азия ж-а Закавказье аймактарында о. кылымдарда ж-а жаңы доордо жер ээлеринин титулу. 2) Түр&shy;кияда 19-к-дын экинчи жарымынан 1934-жыл&shy;га чейин бийик мансаптууларга кайрылуунун бир түрү. 3) Тунис өлкөсүндө 1705–1957-ж. баш&shy;каруучу. Б. Борб. Азияда ''Түрк кагандыгы'' доо&shy;рунан белгилүү. Ал мезгилде Б-тер сот бийли&shy;гинде, салык жыйноочу ж. б. кызматтарды ат&shy;карган, о. эле кээде аймак башкаруучу, кээде уруу башчысы катары да болгон. ''Караханиддер мамлекетинде'' да кагандан кийинки бийлик төбөлдөрү Б-тердин арасынан чыккан. Чынгыз&shy;хандын аскер башчылары да Б. деп аталган. ''Алтын Ордонун'' ханы мусулман динин кабыл алган монгол нойондоруна Б. титулун берген. Амир Темирдин тушунда аскер башчылар ара&shy;сынан колбашчы дайындалып, мындай даража&shy;га ээ болгон Б-ке аскердик туу, аскер башчы&shy;нын асабасы салтанаттуу тапшырылган. Алар&shy;га аткарган кызматына, даражасына жараша улустар, аймактар бөлүнүп берилген. О. Азия мамлекеттеринде 1917-жылга чейин ''аталык&shy;тан'' кийинки кызмат даража катары саналган. Кырг-нда Кокон хандыгынын тушунда Б. хан тарабынан дайындалып, бир вилайетти башка&shy;рып турган. Ал түздөн-түз ханга баш ийип, ви-


лайетте бийликти өз колунда кармап, элден алык-салык жыйнатып, хандын казынасына өт&shy;көргөн, хандын аскерине толуктоо жиберип, өз вилайетиндеги жоокерлерге башчылык кылган. Кыргыз Б-теринин бир катары Кокон хандыгы&shy;нын тиреги болуп келишкен. Мансаптан ажы&shy;раса деле аларда Б. наамы сакталып калган. [[Category: 2-том, 146-225 бб]]