Тармактык Энциклопедия:АСТРОНОМИЯЛЫК РЕФРАКЦИЯ

– асман жарык чыгаруучуларына келген жарык нуру атм-ра аркылуу өткөндө пайда болгон сынуу кубулушу. Рефракция чоңдугу, б. а. асман чүмкөгүндө жарык чыгаруучунун көрүнгөн абалы м-н чыныгы абалынын ортосундагы бурч атм-радан өткөн жарык нурдун узундугу м-н атм-ра катмарындагы нурдун жантаюу бурчуна байланыштуу. Ал r=60,2ўўtgz аркылуу аныкталат, мында z – жарыктын көрүнүү зенит аралыгы. Бул формула z<70° үчүн гана туура болот. Рефракция горизонтко жакын болгондо төмөнкү таблицада көрсөтүлгөн чоңдуктар м-н мүнөздөлөт. 

Таблица 2.

<img src='РЕФРАКЦИЯ.png '/>

www.arhimed007.narod.ru

Жарык чыгаруучулар зенитте болсо, А. р-нын чоңдугу нөлгө барабар. Айрым учурда А.р. атм-ралык рефракция деп да аталат, бул түшүнүк көбүнчө Жерге гана тиешелүү.