Difference between revisions of "АНЫКТАЛБАГАН КОЭФФИЦИЕНТТЕР МЕТОДУ"

Кыргызстан Энциклопедия Жана Терминология Борбору дан
Jump to navigation Jump to search
(formula edit done)
1 -сап: 1 -сап:
'''АНЫКТАЛБАГАН КОЭФФИЦИЕНТТЕР МЕТОДУ –''' туюнтманын жалпы түрү алдын ала белгилүү болгон учурдагы анын белгисиз коэффтерин табуу ыкмасы. ''Р(х)''ж-а''Q(x)'' алг. көп мүчөлөрдөн турган
'''АНЫКТАЛБАГАН КОЭФФИЦИЕНТТЕР МЕТОДУ –''' туюнтманын жалпы түрү алдын ала белгилүү болгон учурдагы анын белгисиз коэффтерин табуу ыкмасы. ''Р(х)'' ж-а ''Q(x)'' алг. көп мүчөлөрдөн турган <math display="inline">{P(x) \over Q(x)}</math>
 
түрүндөгү дурус бөлчөгүн (алымынын даражасы бөлүмүнүкүнөн кичине) чектүү сандагы жөнөкөй бөлчөктөрдүн суммасы '''<math display="inline"> {A \over {(x-a)^k}}; {{Bx+C } \over {(x^2 + px +q)^k}}; (k = 1,2,3...)</math>'''
<math>{P(x) \over Q(x)}</math>
түрүндөгү дурус бөлчөгүн (алымынын даражасы бөлүмүнүкүнөн кичине) чектүү сандагы жөнөкөй бөлчөктөрдүн суммасы <br>'''<math> {A \over {(x-a)^k}}; {{Bx+C } \over {(x^2 + px +q)^k}}; (k = 1,2,3...)</math>'''


[[File:АНЫКТАЛБАГАН КОЭФФИЦИЕНТТЕР МЕТОДУ_9.png | thumb | Формула 5]]
[[File:АНЫКТАЛБАГАН КОЭФФИЦИЕНТТЕР МЕТОДУ_9.png | thumb | Формула 5]]
түрүндө туюнтууга болот, мында ''А,В,С, a,p,q'' чыныгы сандар ж-а ''х<sup>2</sup> + рх + q'' квадраттык үч мөчүсү чыныгы тамырга ээ болбойт. Мис.,<br>
түрүндө туюнтууга болот, мында ''А,В,С, a,p,q'' чыныгы сандар ж-а ''х<sup>2</sup> + рх + q'' квадраттык үч мөчүсү чыныгы тамырга ээ болбойт. Мис.,  
<math>
<math display="inline">
{2x^2-3 \over (x(x^2-4)}
{2x^2-3 \over (x(x^2-4)}
</math><br>
</math>  
рационалдык туюнтмасы <br>
рационалдык туюнтмасы <math display="inline">{A \over x}+{B \over (x-2)}+{C \over (x+2)}
<math>{A \over x}+{B \over (x-2)}+{C \over (x+2)}
</math>дөгү бөлчөктөрдүн суммасына ажырайт. ''А, В,'' Сны табуу үчүн эки туюнтманы барабарлап  
</math><br>
дөгү бөлчөктөрдүн суммасына ажырайт. ''А, В,'' Сны табуу үчүн эки туюнтманы барабарлап<br>
<math display="inline">  
<math display="inline">  
{(2x^2-3) \over x(x^2-4)} ={A \over x} + {B\over (x-2)}+{C \over (x+2)}  
{(2x^2-3) \over x(x^2-4)} ={A \over x} + {B\over (x-2)}+{C \over (x+2)}  
</math>, жалПЫ бӨЛҮМДӨН кутулуп, окшош мүчөлөрүн топтоп, жөнөкөйлөштүргөндөн кийин ''2х<sup>2</sup>'' -3 = (А '''+ '''''В + С)х<sup>2</sup>+ 2(В -С)х -'' 4''А'' түрүнө келет. Бул барабардык хтин
</math>, жалпы бөлүмдөн кутулуп, окшош мүчөлөрүн топтоп, жөнөкөйлөштүргөндөн кийин ''2х<sup>2</sup>'' - 3 = (А + ''В + С)х<sup>2</sup>+ 2(В -С)х -'' 4''А'' түрүнө келет. Бул барабардык ''x'' тин
бардык маанилеринде туура, ошондуктан ''х'' тин
бардык маанилеринде туура, ошондуктан ''х'' тин
бирдей даражага ээ болгон мүчөлөрүнүн коэфф-<br>
бирдей даражага ээ болгон мүчөлөрүнүн коэффтери барабар болот. Анда:<br>
тери барабар болот. Анда:<br>
<math display="inline">\begin{cases} A+B+C \\ 2(B-C) =0 \\ -4A=-3 \end{cases}</math>
<math>\text {Формула 6.1}</math><br>


[[File:АНЫКТАЛБАГАН КОЭФФИЦИЕНТТЕР МЕТОДУ_67.png | thumb | Формула 6.1]]
[[File:АНЫКТАЛБАГАН КОЭФФИЦИЕНТТЕР МЕТОДУ_67.png | thumb | Формула 6.1]]


системасын чыгарып А = 3/4, ''В'''' ='' 5/8, С = 5/8 маанилерин табууга болот. Берилген туюнтманын ажыратылып жазылышы:<math> Формула 6</math>
системасын чыгарып ''А = 3/4, В = 5/8, С = 5/8'' маанилерин табууга болот. Берилген туюнтманын ажыратылып жазылышы:
 
 
<math display="inline">  
{(2x^2-3) \over x(x^2-4)} ={3 \over 4x} + {5 \over 8(x-2)}+{5 \over 8(x+2)}
</math>
[[File:АНЫКТАЛБАГАН КОЭФФИЦИЕНТТЕР МЕТОДУ_10.png | thumb | Формула 6]]
[[File:АНЫКТАЛБАГАН КОЭФФИЦИЕНТТЕР МЕТОДУ_10.png | thumb | Формула 6]]
А.к.м. дифференциалдык теңдемелерди чыгарууда, рационал&#0173;дык функцияларды интегралдоодо, көп мүчөнү
А.к.м. дифференциалдык теңдемелерди чыгарууда, рационал&#0173;дык функцияларды интегралдоодо, көп мүчөнү
көбөйтүүчүлөргө ажыратууда, сандык методдордо ж. б. маселелерде кеңири колдонулат. Мис.,'' :''<math> Формула 7 </math>
көбөйтүүчүлөргө ажыратууда, сандык методдордо ж. б. маселелерде кеңири колдонулат. Мис.,
 
<math display="inline">  
\int {(2x^2-3) \over x(x^2-4)} dx
</math>
[[File:АНЫКТАЛБАГАН КОЭФФИЦИЕНТТЕР МЕТОДУ_11.png | thumb | Формула 7]]
[[File:АНЫКТАЛБАГАН КОЭФФИЦИЕНТТЕР МЕТОДУ_11.png | thumb | Формула 7]]
интегралынын жогоркудай ажыралышы пайдаланылганда, төмөнкүдөй интегралданат: :<math> Формула 8</math>
интегралынын жогоркудай ажыралышы пайдаланылганда, төмөнкүдөй интегралданат:
 
<math display="inline">  
\int {(2x^2-3) \over x(x^2-4)} dx =
\int \bigl({{3\over 4x} + {4 \over 8(x\pm2)}+{5\over 8(x+2)}}\bigr)dx =
{3 \over 4} \ln \left\vert x \right\vert  + {5\over 8} \ln \left\vert x^2-4 \right\vert + C
</math>
[[File:АНЫКТАЛБАГАН КОЭФФИЦИЕНТТЕР МЕТОДУ_12.png | thumb | Формула 8]]
[[File:АНЫКТАЛБАГАН КОЭФФИЦИЕНТТЕР МЕТОДУ_12.png | thumb | Формула 8]]
Ад.: ''Фихтенголъц Г. М.'' Курс дифференциального и
Ад.: ''Фихтенголъц Г. М.'' Курс дифференциального и

13:31, 15 -ноябрь (Жетинин айы) 2022 -деги абалы

АНЫКТАЛБАГАН КОЭФФИЦИЕНТТЕР МЕТОДУ – туюнтманын жалпы түрү алдын ала белгилүү болгон учурдагы анын белгисиз коэффтерин табуу ыкмасы. Р(х) ж-а Q(x) алг. көп мүчөлөрдөн турган Failed to parse (MathML with SVG or PNG fallback (recommended for modern browsers and accessibility tools): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\textstyle {P(x) \over Q(x)}} түрүндөгү дурус бөлчөгүн (алымынын даражасы бөлүмүнүкүнөн кичине) чектүү сандагы жөнөкөй бөлчөктөрдүн суммасы Failed to parse (MathML with SVG or PNG fallback (recommended for modern browsers and accessibility tools): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\textstyle {A \over {(x-a)^k}}; {{Bx+C } \over {(x^2 + px +q)^k}}; (k = 1,2,3...)}

Формула 5

түрүндө туюнтууга болот, мында А,В,С, a,p,q чыныгы сандар ж-а х2 + рх + q квадраттык үч мөчүсү чыныгы тамырга ээ болбойт. Мис., Failed to parse (MathML with SVG or PNG fallback (recommended for modern browsers and accessibility tools): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\textstyle {2x^2-3 \over (x(x^2-4)} } рационалдык туюнтмасы дөгү бөлчөктөрдүн суммасына ажырайт. А, В, Сны табуу үчүн эки туюнтманы барабарлап , жалпы бөлүмдөн кутулуп, окшош мүчөлөрүн топтоп, жөнөкөйлөштүргөндөн кийин 2 - 3 = (А + В + С)х2+ 2(В -С)х - 4А түрүнө келет. Бул барабардык x тин бардык маанилеринде туура, ошондуктан х тин бирдей даражага ээ болгон мүчөлөрүнүн коэффтери барабар болот. Анда:
Failed to parse (MathML with SVG or PNG fallback (recommended for modern browsers and accessibility tools): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\textstyle \begin{cases} A+B+C \\ 2(B-C) =0 \\ -4A=-3 \end{cases}}

Формула 6.1

системасын чыгарып А = 3/4, В = 5/8, С = 5/8 маанилерин табууга болот. Берилген туюнтманын ажыратылып жазылышы:


Failed to parse (MathML with SVG or PNG fallback (recommended for modern browsers and accessibility tools): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\textstyle {(2x^2-3) \over x(x^2-4)} ={3 \over 4x} + {5 \over 8(x-2)}+{5 \over 8(x+2)} }

Формула 6

А.к.м. дифференциалдык теңдемелерди чыгарууда, рационал­дык функцияларды интегралдоодо, көп мүчөнү көбөйтүүчүлөргө ажыратууда, сандык методдордо ж. б. маселелерде кеңири колдонулат. Мис.,

Failed to parse (MathML with SVG or PNG fallback (recommended for modern browsers and accessibility tools): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\textstyle \int {(2x^2-3) \over x(x^2-4)} dx }

Формула 7

интегралынын жогоркудай ажыралышы пайдаланылганда, төмөнкүдөй интегралданат:

Failed to parse (MathML with SVG or PNG fallback (recommended for modern browsers and accessibility tools): Invalid response ("Math extension cannot connect to Restbase.") from server "https://wikimedia.org/api/rest_v1/":): {\textstyle \int {(2x^2-3) \over x(x^2-4)} dx = \int \bigl({{3\over 4x} + {4 \over 8(x\pm2)}+{5\over 8(x+2)}}\bigr)dx = {3 \over 4} \ln \left\vert x \right\vert + {5\over 8} \ln \left\vert x^2-4 \right\vert + C }

Формула 8

Ад.: Фихтенголъц Г. М. Курс дифференциального и интегрального исчисления. Т. 2.М., 1969; Смирнов В. И. Курс высшей математики. М., 1974.
Б. Э. Назаркулова.