КВАНТТЫК СААТ

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
08:29, 10 Ноябрь (Жетинин айы) 2025 карата Kadyrm (талкуу | салымы) (1 версия) тарабынан жасалган версия
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү

КВАНТТЫК СААТ , а т о м с а а т ы – убакыт­ты эсептөөчү түзүлүш; анда жыштыгы квант­тык стандарт м-н башкарылуучу кварц генера­тору бар. Мында маятниктин милдетин атом аткарат. Анын жүрүшүн атомдордун бир энер­гиялык абалдан экинчи абалга өтүүдөгү нур­лануу жыштыгы жөнгө салат. Бул жыштык өтө турактуу (каталыгы 1011– 1013) болгондуктан, К. с. убакытты астр. ыкмадан да так өлчөөгө мүмкүндүк берет. К. с. жыштыктын кванттык стандарттардын жардамы м-н текшерилет. Биринчи К. с. 1955-ж. АКШда жасалган. Азыр­кы К. с-та кээде цезийлүү репер колдонулат. Ки­йинки мезгилде рубидийлүү К. с. кеңири та­раган. Ал кварц саатына салыштырганда өтө так болгондуктан, радионавигация система­ларында, астр. обсерваторияларда, ил. изилдөө­лөрдө, текшерүү, ченөө лабор-ларында ж. б. кол­донулат.