КОМПЬЮТЕР ЖАБДУУЛАРЫ: нускалардын айырмасы
м (1 версия) |
No edit summary |
||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type='title'> | <b type='title'>КОМПЬЮТЕР ЖАБДУУЛАРЫ</b>– компьютерге берилишти киргизүү, аны иштетүү, алынган маалыматты чыгаруу ж-а сактоо үчүн колдону­луучу атайын түзүлүштөр. Аларга берилиштер­ди <i>киргизгич түзүлүш,</i> маалыматтарды <i>чыгар-</i> | ||
берилишти киргизүү, аны иштетүү, алынган маалыматты чыгаруу ж-а сактоо үчүн колдону­луучу атайын түзүлүштөр. Аларга берилиштер­ди <i>киргизгич түзүлүш,</i> маалыматтарды <i>чыгар-</i> | |||
[[File:КОМПЬЮТЕР ЖАБДУУЛАРЫ36.png | thumb | Компьютер жабдуулары: 1 – клавиатура; 2 – «чыч­кан»; 3 – процессор; 4 – диск иштетүүчү система; 5– колонкалар; 6 – монитор; 7 – компакт диск оку­учу түзүлүш (DVD – ROM).]] | [[File:КОМПЬЮТЕР ЖАБДУУЛАРЫ36.png | thumb | Компьютер жабдуулары: 1 – клавиатура; 2 – «чыч­кан»; 3 – процессор; 4 – диск иштетүүчү система; 5– колонкалар; 6 – монитор; 7 – компакт диск оку­учу түзүлүш (DVD – ROM).]] | ||
<i>гыч түзүлүш, сактагыч</i> ж-а <i>байланыш-катыш түйүнү</i> кирет. Киргизгич берилишти компью­терге киргизүү үчүн колдонулат. Кеңири тарал­ган киргизгичке <i>баскыч топ</i> (клавиатура) ж- | <i>гыч түзүлүш, сактагыч</i> ж-а <i>байланыш-катыш түйүнү</i> кирет. Киргизгич берилишти компью­терге киргизүү үчүн колдонулат. Кеңири тарал­ган киргизгичке <i>баскыч топ</i> (клавиатура) ж-а«чычкан» кирет. Клавиша аркылуу киргизил­ген берилиш компьютердин эсинде убактылуу сакталат ж-а <i>монитордо</i> көрсөтүлөт. Система­лык блок тик бурчтуу куту түрүндө түзүлөт ж-а киргизилген берилишти иштетүүчү электрондук схемалардан турат. Электрондук схемалар сис­темалык же энелик такта деп аталган башкы тактага бириктирилет. Системалык тактага борбордук <i>процессор</i>, эс ж-а башка микросхемалар орнотулат. Эс (эс тутуму), ошондой эле тез эс деп ата­лып, ал каалагандай тартипте түз жетүүнү кол­догон сактагыч түзүлүш болот. Тез эс берилиш­терди ж-а программалар иштетилип жаткан учурда убактылуу сактап турат. Чыгаргыч иш­тетүүнүн жыйынтыгы болгон маалыматты чы­гарат. Бул түзүлүш алынган жыйынтыкты чы­гаруу алдында колдонулуучу түшүнө турган түргө | ||
өзгөртөт. Чыгаргыч түзүлүштөргө <i>принтер, мо­нитор</i> ж-а үн <i>чыгаргыч</i> түзүлүш (колонка) ки­рет. Принтер кагазга көчүрмөлөрдү басып чы­гарса, монитор маалыматтарды экранга убак­тылуу чыгарат, ал эми колонка үндөрдү угузуу үчүн колдонулат. Сактагычта айрым учурда сырт­кы эс же жардамчы сактагыч түйүнү деп ата­лат ж-а учурда пайдаланылбаган берилиштер м-н программаларды (көрсөтмөлөрдү) сактайт. Сактагыч түзүлүштө тез эстеги берилишти сак­тоого болот. Жеке компьютерде маалымат ий­кемдүү (floppy) диск деп аталган кичине плас­тик дисктин магниттелген бетинде сакталат. Системалык блок ичине орнотулган катуу диск­тин кыймылдаткычы сырткы түзүлүштүн баш­кысы болуп эсептелет, ал ийилчээк дискке ка­раганда сыйымдуулугу чоң ж-а сактоо мүмкүн­чүлүгү жогору. Кубаттуулугу аз лазер нуру м-н берилиштерди окууда CD-ROM, DVD-ROM кый­мылдаткычтары пайдаланылат. <i>Байланыш-ка­тыш</i> түйүнү бир компьютерди башка компью­тер м-н, модем деп аталган түзүлүш санариптик сигналды аналогдук сигналга, аналогдук сиг­налды санариптик сигналга айландырууда кол­донулат. Тармактын интерфейс карт ж-а байла­ныш кабели аркылуу салыштырмалуу жакын (бир имаратта) жайгашкан компьютерлер ту­таштырылат. Компьютерлердин туташтырыл­ган тобу тармак деп аталат. Киргизгич, чыгар­гыч, сактагыч ж-а байланыш түзүлүштөрү чөйрө (перифериялык) түзүлүштөрдүн айрым гана бө­лүктөрү, алар компьютер системасынын бө­лүктөрүн түзөт. | |||
өзгөртөт. Чыгаргыч түзүлүштөргө <i>принтер, мо­нитор</i> ж-а үн <i>чыгаргыч</i> түзүлүш (колонка) ки­рет. Принтер кагазга көчүрмөлөрдү басып чы­гарса, монитор маалыматтарды экранга убак­тылуу чыгарат, ал эми колонка үндөрдү угузуу | |||
үчүн колдонулат. Сактагычта айрым учурда сырт­кы эс же жардамчы сактагыч түйүнү деп ата­лат ж-а учурда пайдаланылбаган берилиштер м-н программаларды (көрсөтмөлөрдү) сактайт. Сактагыч түзүлүштө тез эстеги берилишти сак­тоого болот. Жеке компьютерде маалымат ий­кемдүү (floppy) диск деп аталган кичине плас­тик дисктин магниттелген бетинде сакталат. Системалык блок ичине орнотулган катуу диск­тин кыймылдаткычы сырткы түзүлүштүн баш­кысы болуп эсептелет, ал ийилчээк дискке ка­раганда сыйымдуулугу чоң ж-а сактоо мүмкүн­чүлүгү жогору. Кубаттуулугу аз лазер нуру м-н | |||
берилиштерди окууда CD-ROM, DVD-ROM кый­мылдаткычтары пайдаланылат. <i>Байланыш-ка­тыш</i> түйүнү бир компьютерди башка компью­тер м-н, модем деп аталган түзүлүш санариптик сигналды аналогдук сигналга, аналогдук сиг­налды | |||
[[Категория:4-том, 353-402 бб]] | [[Категория:4-том, 353-402 бб]] | ||
12:34, 23 Декабрь (Бештин айы) 2025 -га соңку нускасы
КОМПЬЮТЕР ЖАБДУУЛАРЫ– компьютерге берилишти киргизүү, аны иштетүү, алынган маалыматты чыгаруу ж-а сактоо үчүн колдонулуучу атайын түзүлүштөр. Аларга берилиштерди киргизгич түзүлүш, маалыматтарды чыгар-
гыч түзүлүш, сактагыч ж-а байланыш-катыш түйүнү кирет. Киргизгич берилишти компьютерге киргизүү үчүн колдонулат. Кеңири таралган киргизгичке баскыч топ (клавиатура) ж-а«чычкан» кирет. Клавиша аркылуу киргизилген берилиш компьютердин эсинде убактылуу сакталат ж-а монитордо көрсөтүлөт. Системалык блок тик бурчтуу куту түрүндө түзүлөт ж-а киргизилген берилишти иштетүүчү электрондук схемалардан турат. Электрондук схемалар системалык же энелик такта деп аталган башкы тактага бириктирилет. Системалык тактага борбордук процессор, эс ж-а башка микросхемалар орнотулат. Эс (эс тутуму), ошондой эле тез эс деп аталып, ал каалагандай тартипте түз жетүүнү колдогон сактагыч түзүлүш болот. Тез эс берилиштерди ж-а программалар иштетилип жаткан учурда убактылуу сактап турат. Чыгаргыч иштетүүнүн жыйынтыгы болгон маалыматты чыгарат. Бул түзүлүш алынган жыйынтыкты чыгаруу алдында колдонулуучу түшүнө турган түргө өзгөртөт. Чыгаргыч түзүлүштөргө принтер, монитор ж-а үн чыгаргыч түзүлүш (колонка) кирет. Принтер кагазга көчүрмөлөрдү басып чыгарса, монитор маалыматтарды экранга убактылуу чыгарат, ал эми колонка үндөрдү угузуу үчүн колдонулат. Сактагычта айрым учурда сырткы эс же жардамчы сактагыч түйүнү деп аталат ж-а учурда пайдаланылбаган берилиштер м-н программаларды (көрсөтмөлөрдү) сактайт. Сактагыч түзүлүштө тез эстеги берилишти сактоого болот. Жеке компьютерде маалымат ийкемдүү (floppy) диск деп аталган кичине пластик дисктин магниттелген бетинде сакталат. Системалык блок ичине орнотулган катуу дисктин кыймылдаткычы сырткы түзүлүштүн башкысы болуп эсептелет, ал ийилчээк дискке караганда сыйымдуулугу чоң ж-а сактоо мүмкүнчүлүгү жогору. Кубаттуулугу аз лазер нуру м-н берилиштерди окууда CD-ROM, DVD-ROM кыймылдаткычтары пайдаланылат. Байланыш-катыш түйүнү бир компьютерди башка компьютер м-н, модем деп аталган түзүлүш санариптик сигналды аналогдук сигналга, аналогдук сигналды санариптик сигналга айландырууда колдонулат. Тармактын интерфейс карт ж-а байланыш кабели аркылуу салыштырмалуу жакын (бир имаратта) жайгашкан компьютерлер туташтырылат. Компьютерлердин туташтырылган тобу тармак деп аталат. Киргизгич, чыгаргыч, сактагыч ж-а байланыш түзүлүштөрү чөйрө (перифериялык) түзүлүштөрдүн айрым гана бөлүктөрү, алар компьютер системасынын бөлүктөрүн түзөт.