КАРЫН (тамак сиңирүүчү орган): нускалардын айырмасы
м (Temirkan moved page КАРЫН 1 to КАРЫН (тамак сиңирүүчү орган)) |
No edit summary |
||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type='title'>КАРЫН – </b>тамак сиңирүү органдарынын азык­ты химиялык ж-а механикалык жактан иштетүүчү кеңейген жери. Карын бардык омурткалууларда ж-а көпчүлүк омурткасыздарда болот. Ал бездүү (тамак си­ңирүүчү) ж-а булчуңдуу (майдалоочу) болуп бөлүнөт. Курт-кумурскаларда майдалоочу | <b type='title'>КАРЫН – </b>тамак сиңирүү органдарынын азык­ты химиялык ж-а механикалык жактан иштетүүчү кеңейген жери. Карын бардык омурткалууларда ж-а көпчүлүк омурткасыздарда болот. Ал бездүү (тамак си­ңирүүчү) ж-а булчуңдуу (майдалоочу) болуп бөлүнөт. Курт-кумурскаларда майдалоочу карын жакшы өөрчүгөн, ал эми бездүү карын айрымдарын­да гана болот. Ийне терилүүлөрдөн деңиз лилия- | ||
[[File:КАРЫН 135.png | thumb | Карын: 1 – кызыл өңгөч; 2 – жалтырак кабык; 3 – булчуңдуу катмар; 4 – былжыр чел; 5 – карынд ын учу; 6 – он эки эли ичеги.]] | [[File:КАРЫН 135.png | thumb | Карын: 1 – кызыл өңгөч; 2 – жалтырак кабык; 3 – булчуңдуу катмар; 4 – былжыр чел; 5 – карынд ын учу; 6 – он эки эли ичеги.]] | ||
сында, деңиз жылдызында өөрчүгөн. Оймок ооз­дуулар м-н кээ бир балыктарда өзүнчө мүчө бо­луп бөлүнгөн эмес. <i>Жерде-сууда жашоочулар</i> м-н <i>сойлоочуларда</i> даана бөлүнгөн. <i>Куштардын</i> карыны бездүү ж-а булчуңдуу бөлүктөн турат. Бул­чуңдуу карындагы майда таштар, кумдар жемди май­далайт. Кепшөөчүлөрдүн карыны татаал түзүлүш­түү, 4 бөлүктөн (карын, таз карын, тогуз кат, жумур) турат. Адамдын | сында, деңиз жылдызында өөрчүгөн. Оймок ооз­дуулар м-н кээ бир балыктарда өзүнчө мүчө бо­луп бөлүнгөн эмес. <i>Жерде-сууда жашоочулар</i> м-н <i>сойлоочуларда</i> даана бөлүнгөн. <i>Куштардын</i> карыны бездүү ж-а булчуңдуу бөлүктөн турат. Бул­чуңдуу карындагы майда таштар, кумдар жемди май­далайт. Кепшөөчүлөрдүн карыны татаал түзүлүш­түү, 4 бөлүктөн (карын, таз карын, тогуз кат, жумур) турат. Адамдын карыны | ||
ич көңдөйүнүн жо­горку бөлүгүндө орун алган. Сол жагында көк боор, астында <i>уйку бези</i> жатат. Карындын көлөмү ж-а анатомиялык түзүлүшү адамдын жашына, жыны­сына жараша болот. Орто жаштагы кишинин карынынын узундугу 25–30 <i>см</i>дей болуп, 2,5–3 <i>л</i>дей суюктук батат. Анын капталы 3 катмардан ту­рат: сырткы катмары жалтырак жука чел ка­быктан, ортоңку катмар узун ж-а туурасынан кеткен жылма булчуң талчаларынан, ички кат­мар былжырлуу суюктук, пепсин ферментин | |||
ж-а туз кислотасын бөлүп чыгаруучу бези бар был­жыр челден. Булчуң катмары жыйрылып ж-а бошоңдоп, карынга келген тамакты аралаштырып эзип, өлчөмү м-н аз-аздан он эки эли ичегиге чы­гарат. Тамактын химиялык жактан өзгөрүүсү <i>карын зи­линин</i> таасири м-н жүрөт. Ичкен тамак-аш ки­шинин карынында 3–8 саат сакталат. Карындын функ­циясын нерв ж-а гумор факторлору жөнгө салат. Ошондой эле анын иштеши суу ж-а туз алмашууга, бөйрөк, <i>ички секреция</i> бездеринин кызматына, кан айланууга ж. б. процесстерге байланыштуу. | ж-а туз кислотасын бөлүп чыгаруучу бези бар был­жыр челден. Булчуң катмары жыйрылып ж-а бошоңдоп, карынга келген тамакты аралаштырып эзип, өлчөмү м-н аз-аздан он эки эли ичегиге чы­гарат. Тамактын химиялык жактан өзгөрүүсү <i>карын зи­линин</i> таасири м-н жүрөт. Ичкен тамак-аш ки­шинин карынында 3–8 саат сакталат. Карындын функ­циясын нерв ж-а гумор факторлору жөнгө салат. Ошондой эле анын иштеши суу ж-а туз алмашууга, бөйрөк, <i>ички секреция</i> бездеринин кызматына, кан айланууга ж. б. процесстерге байланыштуу. | ||
[[Категория:4-том, 154-203 бб]] | [[Категория:4-том, 154-203 бб]] | ||
12:35, 10 Декабрь (Бештин айы) 2025 -деги абалы
КАРЫН – тамак сиңирүү органдарынын азыкты химиялык ж-а механикалык жактан иштетүүчү кеңейген жери. Карын бардык омурткалууларда ж-а көпчүлүк омурткасыздарда болот. Ал бездүү (тамак сиңирүүчү) ж-а булчуңдуу (майдалоочу) болуп бөлүнөт. Курт-кумурскаларда майдалоочу карын жакшы өөрчүгөн, ал эми бездүү карын айрымдарында гана болот. Ийне терилүүлөрдөн деңиз лилия-
сында, деңиз жылдызында өөрчүгөн. Оймок ооздуулар м-н кээ бир балыктарда өзүнчө мүчө болуп бөлүнгөн эмес. Жерде-сууда жашоочулар м-н сойлоочуларда даана бөлүнгөн. Куштардын карыны бездүү ж-а булчуңдуу бөлүктөн турат. Булчуңдуу карындагы майда таштар, кумдар жемди майдалайт. Кепшөөчүлөрдүн карыны татаал түзүлүштүү, 4 бөлүктөн (карын, таз карын, тогуз кат, жумур) турат. Адамдын карыны
ич көңдөйүнүн жогорку бөлүгүндө орун алган. Сол жагында көк боор, астында уйку бези жатат. Карындын көлөмү ж-а анатомиялык түзүлүшү адамдын жашына, жынысына жараша болот. Орто жаштагы кишинин карынынын узундугу 25–30 смдей болуп, 2,5–3 лдей суюктук батат. Анын капталы 3 катмардан турат: сырткы катмары жалтырак жука чел кабыктан, ортоңку катмар узун ж-а туурасынан кеткен жылма булчуң талчаларынан, ички катмар былжырлуу суюктук, пепсин ферментин
ж-а туз кислотасын бөлүп чыгаруучу бези бар былжыр челден. Булчуң катмары жыйрылып ж-а бошоңдоп, карынга келген тамакты аралаштырып эзип, өлчөмү м-н аз-аздан он эки эли ичегиге чыгарат. Тамактын химиялык жактан өзгөрүүсү карын зилинин таасири м-н жүрөт. Ичкен тамак-аш кишинин карынында 3–8 саат сакталат. Карындын функциясын нерв ж-а гумор факторлору жөнгө салат. Ошондой эле анын иштеши суу ж-а туз алмашууга, бөйрөк, ички секреция бездеринин кызматына, кан айланууга ж. б. процесстерге байланыштуу.