КАТУУ НЕРСЕ: нускалардын айырмасы
м (1 версия) |
No edit summary |
||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type='title'>КАТУУ НЕРСЕ</b> – заттын агрегаттык абалынын | <b type='title'>КАТУУ НЕРСЕ</b> – заттын агрегаттык абалынын | ||
бири. Ал туруктуу формага ээ. Аны түзгөн атом­дор өзүнүн тең салмактуу абалынын айлана­сында кичине (жылуулук) термелүүдө болот. | бири. Ал туруктуу формага ээ. Аны түзгөн атом­дор өзүнүн тең салмактуу абалынын айлана­сында кичине (жылуулук) термелүүдө болот. Катуу нерсе к р и с т а л л д ы к ж-а | ||
чекиттердин айланасында термелип турат. | |||
а м о р ф т у к болуп бөлүнөт. Кристаллдарда атомдордун ж-а молекулалардын жайгашуусу белгилүү тартип­ке ээ, ал эми аморфтук катуу нерсенин бөлүкчөлөрү (атом ж-а молекулалары) иретсиз жайгашып, чекиттердин айланасында термелип турат. Катуу нерседе иондуу, коваленттүү, металлдык ж. б. байланыштар болгондуктан, ал ар кандай физикалык касиеттерге ээ. Мисалы, иондуу байланыштагы зат (диэлектрик) морт, ал эми металлдар өтө плас­тикалуу (чоюлгуч, ийилгич ж. б.). Катуу нерсенин электр, магнит ж-а кээ бир жылуулук касиет­тери негизинен анын атомдорунун валенттүү электрондорунун кыймыл түрү м-н аныкталат. Кыймыл түрү болсо байланыштын тиби м-н шартталат. Катуу нерсе электрдик касиети боюнча диэ­лектрик, жарым өткөргүч ж-а металл болуп бөлүнөт; магниттик касиети боюнча диамагнетик, парамагнетик ж-а магнетик структурасы ирет­телген нерселер болуп айырмаланат. | |||
[[Категория:4-том, 154-203 бб]] | [[Категория:4-том, 154-203 бб]] | ||
09:35, 10 Декабрь (Бештин айы) 2025 -га соңку нускасы
КАТУУ НЕРСЕ – заттын агрегаттык абалынын бири. Ал туруктуу формага ээ. Аны түзгөн атомдор өзүнүн тең салмактуу абалынын айланасында кичине (жылуулук) термелүүдө болот. Катуу нерсе к р и с т а л л д ы к ж-а
а м о р ф т у к болуп бөлүнөт. Кристаллдарда атомдордун ж-а молекулалардын жайгашуусу белгилүү тартипке ээ, ал эми аморфтук катуу нерсенин бөлүкчөлөрү (атом ж-а молекулалары) иретсиз жайгашып, чекиттердин айланасында термелип турат. Катуу нерседе иондуу, коваленттүү, металлдык ж. б. байланыштар болгондуктан, ал ар кандай физикалык касиеттерге ээ. Мисалы, иондуу байланыштагы зат (диэлектрик) морт, ал эми металлдар өтө пластикалуу (чоюлгуч, ийилгич ж. б.). Катуу нерсенин электр, магнит ж-а кээ бир жылуулук касиеттери негизинен анын атомдорунун валенттүү электрондорунун кыймыл түрү м-н аныкталат. Кыймыл түрү болсо байланыштын тиби м-н шартталат. Катуу нерсе электрдик касиети боюнча диэлектрик, жарым өткөргүч ж-а металл болуп бөлүнөт; магниттик касиети боюнча диамагнетик, парамагнетик ж-а магнетик структурасы иреттелген нерселер болуп айырмаланат.