КАР КАТМАРЫ: нускалардын айырмасы

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү
м (1 версия)
No edit summary
 
1 сап: 1 сап:
<b type='title'>КАР КАТМАРЫ</b> – кардын жаашынан пайда
<b type='title'>КАР КАТМАРЫ</b> – кардын жаашынан пайда болуп, жер бетинде жаткан кар кыртышы. Кар катмары топуракты катуу сууктан, күздүк эгинди үшүктөн сактайт. Ал климатка, рельефке, гидрологиялык ж-а топурак пайда кылуу процесстерине, өсүмдүктөр м-н жаныбарлардын жашоосуна зор таасирин тийгизет. Жыл сайын жер бетинин 115тен 126 млн <i>км</i><sup>2</sup>ге чейинки аянтын каптайт (бул аянт&shy;тын <sup>1</sup>/3 ине жакыны), деңиздик муздарга туура келет. Күн радиациясын өтө көп чагылдырат. Кыргызстан аймагына түшкөн кар катмарынын орточо калыңдыгы 10–30 <i>см</i>. Теңир-Тоонун бийик тоо&shy;луу өрөөндөрүндө кар бирдей жаабайт. Мисалы, Кара-Кужур өрөөнүндө кардын эң жогорку орточо калыңдыгы 9 <i>см</i>, максимуму 27 <i>см</i>, Ак-Шый&shy;рак, Каракол өрөөндөрүндө орточо 3 <i>см</i>, макси&shy;муму 14 <i>см</i>. Кар Фергана тоо тизмегинин түштүк-батыш капталына өтө калың (150 <i>см</i>ге че&shy;йин) түшөт. Кар катмары 1500 <i>м</i>ден жогору туруктуу болот.
болуп, жер бетинде жаткан кар кыртышы. К. к. топуракты катуу сууктан, күздүк эгинди үшүктөн сактайт. Ал климатка, рельефке, гидрол. ж-а топурак пайда кылуу процесстерине, өсүмдүктөр м-н жаныбарлардын жашоосуна зор таасирин тийгизет. Жыл сайын жер бетинин 115тен 126 млн <i>км</i><sup>2</sup>ге чейинки аянтын каптайт (бул аянт&shy;тын <sup>1</sup>/ ине жакыны), деңиздик муздарга туура келет. Күн радиациясын өтө көп чагылдырат. Кырг-н аймагына түшкөн кар катмарынын орт.
калыңдыгы 10–30 <i>см</i>. Теңир-Тоонун бийик тоо&shy;луу өрөөндөрүндө кар бирдей жаабайт. Мис., Кара-Кужур өрөөнүндө кардын эң жогорку орт. калыңдыгы 9 <i>см</i>, максимуму 27 <i>см</i>, Ак-Шый&shy;рак, Каракол өрөөндөрүндө орт. 3 <i>см</i>, макси&shy;муму 14 <i>см</i>. Кар Фергана тоо тизмегинин түш.-батыш капталына өтө калың (150 <i>см</i>ге че&shy;йин) түшөт. К. к. 1500 <i>м</i>ден жогору туруктуу болот.
[[Категория:4-том, 154-203 бб]]
[[Категория:4-том, 154-203 бб]]

03:36, 1 Декабрь (Бештин айы) 2025 -га соңку нускасы

КАР КАТМАРЫ – кардын жаашынан пайда болуп, жер бетинде жаткан кар кыртышы. Кар катмары топуракты катуу сууктан, күздүк эгинди үшүктөн сактайт. Ал климатка, рельефке, гидрологиялык ж-а топурак пайда кылуу процесстерине, өсүмдүктөр м-н жаныбарлардын жашоосуна зор таасирин тийгизет. Жыл сайын жер бетинин 115тен 126 млн км2ге чейинки аянтын каптайт (бул аянт­тын 1/3 ине жакыны), деңиздик муздарга туура келет. Күн радиациясын өтө көп чагылдырат. Кыргызстан аймагына түшкөн кар катмарынын орточо калыңдыгы 10–30 см. Теңир-Тоонун бийик тоо­луу өрөөндөрүндө кар бирдей жаабайт. Мисалы, Кара-Кужур өрөөнүндө кардын эң жогорку орточо калыңдыгы 9 см, максимуму 27 см, Ак-Шый­рак, Каракол өрөөндөрүндө орточо 3 см, макси­муму 14 см. Кар Фергана тоо тизмегинин түштүк-батыш капталына өтө калың (150 смге че­йин) түшөт. Кар катмары 1500 мден жогору туруктуу болот.