ИВАН IV ВАСИЛЬЕВИЧ: нускалардын айырмасы
м (1 версия) |
No edit summary |
||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type='title'>ИВА́Н IV ВАСИ́ЛЬЕВИЧ</b> , Г р о з н ы й (25. 8. | <b type='title'>ИВА́Н IV ВАСИ́ЛЬЕВИЧ</b> , '''Г р о з н ы й''' (25. 8. 1530, Коломенский кыш. – 18. 3. 1584, Моск­ва) – 1533-жылдан улуу князь, 1547-жылдан би­ринчи орус падышасы. Василий III Иванович­тин уулу . Мамлекеттик ишмердиги Тандал­ган рада түзүлгөн­дөн (1549) баштал­ган. | ||
1530, Коломенский кыш. – 18. 3. 1584, Моск­ва) – 1533-жылдан улуу князь, 1547-жылдан би­ринчи орус падышасы. Василий III Иванович­тин уулу . | |||
ишмердиги Тандал­ган рада түзүлгөн­дөн (1549) баштал­ган. | |||
[[File:ИВАН IV ВАСИЛЬЕВИЧ55.png | thumb | none]] | [[File:ИВАН IV ВАСИЛЬЕВИЧ55.png | thumb | none]] | ||
Иван IVнүн өкмө­тү жеке бийликти бекемдеп, мамле­кеттин борбордо­шуусун күчөтүүгө умтулган. 1549– 60-жылдарда жергиликтүү ж-а борбордук башкарууда, укук, аскер иште­ринде реформа жүр­гүзгөн. 1547–52-ж­ылдардагы жортуулда­рында Казан хандыгын, 1556-жылы Астрахань хан­дыгын караткан. Ага Сибирь ханы Едигер (1555) ж-а Чоң Ногой ордосу (1557) баш ийген. Тандал­ган рада кыйрагандан (1560) кийин, Иван IV жеке бийликти бекемдөөнү жалгыз өзү жүргүзгөн. Ал тышкы саясатында мамлекеттин чыгыш чек ара­сын кеңейтүүнү, батыш жагынан Балтика боюн кошуп алууну көздөгөн. Ички саясатында жеке бийликтин күчөшүнө каршы болгондор м-н аёо­суз күрөшкөн. Иван IV феодалдык бытырандылык­тын калдыгына каршы күрөшүп, ички саясий душмандарын жоюу максатында 1565-жылы Оп­ричнинаны түзгөн. Эл аны «Грозный« («Каар­дуу») деп атаган. Иван IV өз мезгилинин билимдүү адамы болгон. Китеп басууну уюштурууда чоң роль ойногон ж-а бир катар архитектуралык эстелик­терди салдырган. | |||
адамы болгон. Китеп басууну уюштурууда чоң роль ойногон ж-а бир катар | |||
[[Категория:3-том, 449-543 бб]] | [[Категория:3-том, 449-543 бб]] | ||
05:02, 12 Август (Баш оона) 2025 -га соңку нускасы
ИВА́Н IV ВАСИ́ЛЬЕВИЧ , Г р о з н ы й (25. 8. 1530, Коломенский кыш. – 18. 3. 1584, Москва) – 1533-жылдан улуу князь, 1547-жылдан биринчи орус падышасы. Василий III Ивановичтин уулу . Мамлекеттик ишмердиги Тандалган рада түзүлгөндөн (1549) башталган.
Иван IVнүн өкмөтү жеке бийликти бекемдеп, мамлекеттин борбордошуусун күчөтүүгө умтулган. 1549– 60-жылдарда жергиликтүү ж-а борбордук башкарууда, укук, аскер иштеринде реформа жүргүзгөн. 1547–52-жылдардагы жортуулдарында Казан хандыгын, 1556-жылы Астрахань хандыгын караткан. Ага Сибирь ханы Едигер (1555) ж-а Чоң Ногой ордосу (1557) баш ийген. Тандалган рада кыйрагандан (1560) кийин, Иван IV жеке бийликти бекемдөөнү жалгыз өзү жүргүзгөн. Ал тышкы саясатында мамлекеттин чыгыш чек арасын кеңейтүүнү, батыш жагынан Балтика боюн кошуп алууну көздөгөн. Ички саясатында жеке бийликтин күчөшүнө каршы болгондор м-н аёосуз күрөшкөн. Иван IV феодалдык бытырандылыктын калдыгына каршы күрөшүп, ички саясий душмандарын жоюу максатында 1565-жылы Опричнинаны түзгөн. Эл аны «Грозный« («Каардуу») деп атаган. Иван IV өз мезгилинин билимдүү адамы болгон. Китеп басууну уюштурууда чоң роль ойногон ж-а бир катар архитектуралык эстеликтерди салдырган.