КОЁНДОР: нускалардын айырмасы
No edit summary |
No edit summary |
||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type='title'>КОЁНДОР</b> ж а п а й ы (Leporidae) – <i>коён сымал­дар</i> түркүмүнүн тукуму. | <b type='title'>КОЁНДОР</b> ж а п а й ы (Leporidae) – <i>коён сымал­дар</i> түркүмүнүн тукуму. Коёндордун 10 уруусу, 50дөй түрү бар: ак, чоң боз, манжур ж-а кадимки коёндор ж. б. Бардык коёндордун алдынкы буту кыска, арткы буту узун, секирип чуркоого абдан ың­гайлуу. Кулагы узун, куйругу кыска, жүнү жум­шак, коюу. Ак коён ири, дене узундугу 44–74 <i>см</i>, сал- | ||
[[File:КОЁНДОР33.png | thumb | Коёндор: 1 – ак коён; 2 – боз коён.]] | [[File:КОЁНДОР33.png | thumb | Коёндор: 1 – ак коён; 2 – боз коён.]] | ||
магы 3–4,8 <i>кг</i>, жайында күрөң же көгүш түстө, кышкысын аппак, кулактарынын учтары жай­дыр-кыштыр кара. Тундра, токой ж-а токой­ талаалуу зоналарга таралган. Чоң боз коён ак коёндон чоңураак, салмагы 4–7 <i>кг</i>га жетет.<br>Кышкысын бир аз көгүш болуп өзгөрөт, жону кара. Көбүнчө токой-талаалуу, ачык талаа ж-а кургак талааларды мекендейт. КМШ өлкөлөрү­нүн Европа бөлүгүндө таралган. К а д и м к и к о ё н Борбордук Азия, Казакстан ж-а Байкалдын чыгыш жагындагы чөлдүү, жарым чөлдүү жер­лерге таралган. Дене узундугу 38– 53 <i>см</i>, салмагы 2–2,5 <i>кг</i>. Кыргызстанда бийик тоолуу өрөөндөрдө (Соң- Көл, Чатыр-Көл) бар. М а н ж у р коёну кичи­не, салмагы 2 <i>кг</i>га жетет, буту, кулагы кыска,өңү саргыч көк. Ыраакы Чыгыштын жалбырактуу токойлорунда жашайт. Коендор 45–51 күн көтөрүп, 2–12 бөжөк тууйт. Бир жайда 2–3 жолу төл­дөйт. Териси ж-а эти үчүн аңчылык кылынат.<br> Өзгөчө ак коён м-н чоң боз коёндун кышкы тери­си баалуу; андан түлкү, суу күзөндүн терилери­не окшош арзан, жылуу мехтер жасалат. Кар калың түшкөндө | магы 3–4,8 <i>кг</i>, жайында күрөң же көгүш түстө, кышкысын аппак, кулактарынын учтары жай­дыр-кыштыр кара. Тундра, токой ж-а токой­ талаалуу зоналарга таралган. Чоң боз коён ак коёндон чоңураак, салмагы 4–7 <i>кг</i>га жетет.<br>Кышкысын бир аз көгүш болуп өзгөрөт, жону кара. Көбүнчө токой-талаалуу, ачык талаа ж-а кургак талааларды мекендейт. КМШ өлкөлөрү­нүн Европа бөлүгүндө таралган. К а д и м к и к о ё н Борбордук Азия, Казакстан ж-а Байкалдын чыгыш жагындагы чөлдүү, жарым чөлдүү жер­лерге таралган. Дене узундугу 38– 53 <i>см</i>, салмагы 2–2,5 <i>кг</i>. Кыргызстанда бийик тоолуу өрөөндөрдө (Соң- Көл, Чатыр-Көл) бар. М а н ж у р коёну кичи­не, салмагы 2 <i>кг</i>га жетет, буту, кулагы кыска,өңү саргыч көк. Ыраакы Чыгыштын жалбырактуу токойлорунда жашайт. Коендор 45–51 күн көтөрүп, 2–12 бөжөк тууйт. Бир жайда 2–3 жолу төл­дөйт. Териси ж-а эти үчүн аңчылык кылынат.<br> Өзгөчө ак коён м-н чоң боз коёндун кышкы тери­си баалуу; андан түлкү, суу күзөндүн терилери­не окшош арзан, жылуу мехтер жасалат. Кар калың түшкөндө коёндор бакка, токой өсүмдүктөрүнө чоң зыян келтириши мүмкүн. Б а к м а к о ё н­ д у н породалары жапайы коёндон келип чыккан. Бакма коён төлчүл келип, жыл бою төл­дөйт, бир төлдөгөндө 18ге чейин бөжөк тууйт. Негизинен 1–1,5 жашында жетилет, 7–10 жыл жашайт. Негизги тоюту – көк чөп, тамыры тоют өсүмдүктөр, сабиз, капуста, жем ж. б. Андан эт, тери, тыбыт ж. б. алынат. | ||
жашайт. Негизги тоюту – көк чөп, тамыры тоют өсүмдүктөр, сабиз, капуста, жем ж. б. Андан эт, тери, тыбыт ж. б. алынат. | |||
[[Категория:4-том, 307-352 бб]] | [[Категория:4-том, 307-352 бб]] | ||
05:26, 13 Март (Жалган куран) 2026 -га соңку нускасы
КОЁНДОР ж а п а й ы (Leporidae) – коён сымалдар түркүмүнүн тукуму. Коёндордун 10 уруусу, 50дөй түрү бар: ак, чоң боз, манжур ж-а кадимки коёндор ж. б. Бардык коёндордун алдынкы буту кыска, арткы буту узун, секирип чуркоого абдан ыңгайлуу. Кулагы узун, куйругу кыска, жүнү жумшак, коюу. Ак коён ири, дене узундугу 44–74 см, сал-
магы 3–4,8 кг, жайында күрөң же көгүш түстө, кышкысын аппак, кулактарынын учтары жайдыр-кыштыр кара. Тундра, токой ж-а токой талаалуу зоналарга таралган. Чоң боз коён ак коёндон чоңураак, салмагы 4–7 кгга жетет.
Кышкысын бир аз көгүш болуп өзгөрөт, жону кара. Көбүнчө токой-талаалуу, ачык талаа ж-а кургак талааларды мекендейт. КМШ өлкөлөрүнүн Европа бөлүгүндө таралган. К а д и м к и к о ё н Борбордук Азия, Казакстан ж-а Байкалдын чыгыш жагындагы чөлдүү, жарым чөлдүү жерлерге таралган. Дене узундугу 38– 53 см, салмагы 2–2,5 кг. Кыргызстанда бийик тоолуу өрөөндөрдө (Соң- Көл, Чатыр-Көл) бар. М а н ж у р коёну кичине, салмагы 2 кгга жетет, буту, кулагы кыска,өңү саргыч көк. Ыраакы Чыгыштын жалбырактуу токойлорунда жашайт. Коендор 45–51 күн көтөрүп, 2–12 бөжөк тууйт. Бир жайда 2–3 жолу төлдөйт. Териси ж-а эти үчүн аңчылык кылынат.
Өзгөчө ак коён м-н чоң боз коёндун кышкы териси баалуу; андан түлкү, суу күзөндүн терилерине окшош арзан, жылуу мехтер жасалат. Кар калың түшкөндө коёндор бакка, токой өсүмдүктөрүнө чоң зыян келтириши мүмкүн. Б а к м а к о ё н д у н породалары жапайы коёндон келип чыккан. Бакма коён төлчүл келип, жыл бою төлдөйт, бир төлдөгөндө 18ге чейин бөжөк тууйт. Негизинен 1–1,5 жашында жетилет, 7–10 жыл жашайт. Негизги тоюту – көк чөп, тамыры тоют өсүмдүктөр, сабиз, капуста, жем ж. б. Андан эт, тери, тыбыт ж. б. алынат.