КОЛЛИНЕАРДУУ ВЕКТОРЛОР: нускалардын айырмасы

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү
м (1 версия)
No edit summary
 
1 сап: 1 сап:
<b type='title'>КОЛЛИНЕАРДУУ ВЕКТОРЛОР</b> (лат. соm – бирге
<b type='title'>КОЛЛИНЕАРДУУ ВЕКТОРЛОР</b> (лат. соm – бирге ж-а linea – сызык) – бир түз сызыкка жарыш же бир түз сызыкта жаткан векторлор. Нөл век&shy;тор (к. <i>Вектор</i>) каалаган векторго коллинеар&shy;дуу деп эсептелет. Коллинеардуу векторлор бирдей багытка, ошондой эле карама-каршы да багытталышы мүмкүн. Эгер ''а''– ж-а <i>b</i> эки вектору бир жакка багытталса, анда алар бир багыттуу деп аталып, <i>a</i> tt <i>b түрүндө, ал эми карама-каршы учурунда алар a</i> tJ. <i>b</i> деп жазылат. Коллинеардуу векторлор <i>a</i> 'A<i>b</i> ('A 0) эки век&shy;тордун коллинеардуу болуу шартын аныктайт, башкача айтканда сызыктуу көз каранды болушат. Эки век&shy;тордун вектордук көбөйтүндүсүнүн нөлгө бара&shy;бардыгы алардын коллинеардуулугунун зарыл ж-а жетиштүү шартын мүнөздөйт. Мейкиндик&shy;те <i>a(x</i>1, <i>y</i>1, <i>z</i>1) ж-а <i>b (x</i>2 , <i>y</i>2 , <i>z</i>2 ) векторлору колли&shy;неардуу болсо, анда алар сызыктуу көз каран&shy;дылыкта болуп, алардын координаталары пропорциялаш келет: <i>x</i>1 <i>y</i>1 <i>z</i>1 <sub>.</sub>  
ж-а linea – сызык) – бир түз сызыкка жарыш
же бир түз сызыкта жаткан векторлор. Нөл век&shy;тор (к. <i>Вектор</i>) каалаган векторго коллинеар&shy;дуу деп эсептелет. К. в. бирдей багытка, о. эле карама-каршы да багытталышы мүмкүн. Эгер
– ж-а <i>b</i> эки вектору бир жакка багытталса,
<i>x</i>2 <i>y</i>2 <i>z</i>2
анда алар бир багыттуу деп аталып, <i>a</i> tt <i>b
түрүндө, ал эми карама-каршы учурунда алар
a</i> tJ. <i>b</i>
деп жазылат. К. в. <i>a</i> 'A<i>b</i> ('A 0) эки век&shy;тордун коллинеардуу болуу шартын аныктайт, б. а. сызыктуу көз каранды болушат. Эки век&shy;тордун
вектордук көбөйтүндүсүнүн нөлгө бара&shy;бардыгы алардын коллинеардуулугунун зарыл ж-а жетиштүү шартын мүнөздөйт. Мейкиндик&shy;те <i>a(x</i>1, <i>y</i>1, <i>z</i>1) ж-а <i>b (x</i>2 , <i>y</i>2 , <i>z</i>2 ) векторлору колли&shy;неардуу болсо, анда алар сызыктуу көз каран&shy;дылыкта болуп, алардын координаталары про-
порциялаш келет:
<i>x</i>1 <i>y</i>1 <i>z</i>1 <sub>.</sub>
талаа ж-а шалбаалуу токой (арча м-н бадал&shy;дар; 1900–2900 <i>м</i>), субальп ж-а альп шалбаасы,
шалбаалуу талаа ж-а сейрек бетегелүү талаа (2900–3300 <i>м</i>), түбөлүк кар мөңгүлүү гляциал&shy;дык-нивалдык ландшафт алкактары мүнөздүү.
[[Категория:4-том, 353-402 бб]]
[[Категория:4-том, 353-402 бб]]

09:24, 18 Март (Жалган куран) 2026 -га соңку нускасы

КОЛЛИНЕАРДУУ ВЕКТОРЛОР (лат. соm – бирге ж-а linea – сызык) – бир түз сызыкка жарыш же бир түз сызыкта жаткан векторлор. Нөл век­тор (к. Вектор) каалаган векторго коллинеар­дуу деп эсептелет. Коллинеардуу векторлор бирдей багытка, ошондой эле карама-каршы да багытталышы мүмкүн. Эгер а– ж-а b эки вектору бир жакка багытталса, анда алар бир багыттуу деп аталып, a tt b түрүндө, ал эми карама-каршы учурунда алар a tJ. b деп жазылат. Коллинеардуу векторлор a 'Ab ('A 0) эки век­тордун коллинеардуу болуу шартын аныктайт, башкача айтканда сызыктуу көз каранды болушат. Эки век­тордун вектордук көбөйтүндүсүнүн нөлгө бара­бардыгы алардын коллинеардуулугунун зарыл ж-а жетиштүү шартын мүнөздөйт. Мейкиндик­те a(x1, y1, z1) ж-а b (x2 , y2 , z2 ) векторлору колли­неардуу болсо, анда алар сызыктуу көз каран­дылыкта болуп, алардын координаталары пропорциялаш келет: x1 y1 z1 .