КОЛЛИНЕАРДУУ ВЕКТОРЛОР

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү

КОЛЛИНЕАРДУУ ВЕКТОРЛОР (лат. соm – бирге ж-а linea – сызык) – бир түз сызыкка жарыш же бир түз сызыкта жаткан векторлор. Нөл век­тор (к. Вектор) каалаган векторго коллинеар­дуу деп эсептелет. К. в. бирдей багытка, о. эле карама-каршы да багытталышы мүмкүн. Эгер – ж-а b эки вектору бир жакка багытталса, x2 y2 z2 анда алар бир багыттуу деп аталып, a tt b түрүндө, ал эми карама-каршы учурунда алар a tJ. b деп жазылат. К. в. a 'Ab ('A 0) эки век­тордун коллинеардуу болуу шартын аныктайт, б. а. сызыктуу көз каранды болушат. Эки век­тордун вектордук көбөйтүндүсүнүн нөлгө бара­бардыгы алардын коллинеардуулугунун зарыл ж-а жетиштүү шартын мүнөздөйт. Мейкиндик­те a(x1, y1, z1) ж-а b (x2 , y2 , z2 ) векторлору колли­неардуу болсо, анда алар сызыктуу көз каран­дылыкта болуп, алардын координаталары про- порциялаш келет: x1 y1 z1 . талаа ж-а шалбаалуу токой (арча м-н бадал­дар; 1900–2900 м), субальп ж-а альп шалбаасы, шалбаалуу талаа ж-а сейрек бетегелүү талаа (2900–3300 м), түбөлүк кар мөңгүлүү гляциал­дык-нивалдык ландшафт алкактары мүнөздүү.