КЕТТЕР: нускалардын айырмасы
м (1 версия) |
No edit summary |
||
| (One intermediate revision by one other user not shown) | |||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type='title'>КЕТТЕР</b> , к е т о, о с т я к т а р (өздөрүн к е т деп аташат, сөзмө-сөз мааниси адам; мурда­гы аты – е н и с е й л и к о с т я к т а р, е н и­с е й л и к т е р) – Россияда жашаган эл. Ени­сейдин төмөнкү ж-а ортоңку агымындагы ай­макта (Краснояр крайында, Турухан ж-а Бай­кит | <b type='title'>КЕТТЕР</b> , к е т о, о с т я к т а р (өздөрүн к е т деп аташат, сөзмө-сөз мааниси адам; мурда­гы аты – е н и с е й л и к о с т я к т а р, е н и ­с е й л и к т е р) – Россияда жашаган эл. Ени­сейдин төмөнкү ж-а ортоңку агымындагы ай­макта (Краснояр крайында, Турухан ж-а Бай­кит райондорунда) майда топторго бөлүнүп жашашат. | ||
[[File:КЕТТЕР19.png | thumb | none]]Саны 1500 киши (2002). Кет тилинде, о. эле орус | [[File:КЕТТЕР19.png | thumb | none]]Саны 1500 киши (2002). Кет тилинде, о. эле орус тилинде сүйлөшөт. Кеттер – Енисей тайгасындагы ба­йыркы уруулардын укум-­тукумдары. Алар бир жер­ден экинчи жерге көчүп жүрүп, Түндүк Енисейге оту­рукташып калган. 17-кылымда Россиянын курамына кир­ген. Кеттер балык кармап, аң уулап, мөмө жыйнашкан, бугу унаа катары колдо­нулган. Эркектер жыгачтан, сөөктөн, мүйүздөн ар кандай буюмдарды жасап, устачылык кы­лышкан. Аялдар сайма сайып, тери иштетип, кийим ж-а үй-тиричилигине керектүү буюмдар­ды жасашкан. Кеттер каркасы шыргыйдан тургузу­луп, үстү кайың кабыгы м-н жабылган, конус типтүү алачыкта ж-а жер төлөдө жашап, бугу ж-а коён терисинен тигилген кийим кийишкен. Тамак-ашы – негизинен эт, балык азыктары.<br>Кышкысын балык майы ж-а ышталган эт, жай­кысын жер-жемишти кеңири пайдаланышкан. Тамакты отко, нанды оттун коруна бышырган. Учурда кеттер териси баалуу айбанаттарга аңчылык кылып, бакчачылык, балык уулоочулук м-н ке­сиптенишет; интеллигенция түзүлгөн. 1995-жылы Туруханда кеттердин этностук маданий борбору, 2004-жылдан Красноярскиде «Кеттер ассоциа­циясы» уюшулган. | ||
тилинде сүйлөшөт. | |||
Енисей тайгасындагы ба­йыркы уруулардын укум­тукумдары. Алар бир жер­ден экинчи жерге көчүп жүрүп, | |||
Тамак-ашы – негизинен эт, балык азыктары.<br> | |||
Кышкысын балык майы ж-а ышталган эт, жай­кысын жер-жемишти кеңири пайдаланышкан. Тамакты отко, нанды оттун коруна бышырган. Учурда | |||
[[Категория:4-том, 257-306 бб]] | [[Категория:4-том, 257-306 бб]] | ||
04:05, 29 Декабрь (Бештин айы) 2025 -га соңку нускасы
КЕТТЕР , к е т о, о с т я к т а р (өздөрүн к е т деп аташат, сөзмө-сөз мааниси адам; мурдагы аты – е н и с е й л и к о с т я к т а р, е н и с е й л и к т е р) – Россияда жашаган эл. Енисейдин төмөнкү ж-а ортоңку агымындагы аймакта (Краснояр крайында, Турухан ж-а Байкит райондорунда) майда топторго бөлүнүп жашашат.

Саны 1500 киши (2002). Кет тилинде, о. эле орус тилинде сүйлөшөт. Кеттер – Енисей тайгасындагы байыркы уруулардын укум-тукумдары. Алар бир жерден экинчи жерге көчүп жүрүп, Түндүк Енисейге отурукташып калган. 17-кылымда Россиянын курамына кирген. Кеттер балык кармап, аң уулап, мөмө жыйнашкан, бугу унаа катары колдонулган. Эркектер жыгачтан, сөөктөн, мүйүздөн ар кандай буюмдарды жасап, устачылык кылышкан. Аялдар сайма сайып, тери иштетип, кийим ж-а үй-тиричилигине керектүү буюмдарды жасашкан. Кеттер каркасы шыргыйдан тургузулуп, үстү кайың кабыгы м-н жабылган, конус типтүү алачыкта ж-а жер төлөдө жашап, бугу ж-а коён терисинен тигилген кийим кийишкен. Тамак-ашы – негизинен эт, балык азыктары.
Кышкысын балык майы ж-а ышталган эт, жайкысын жер-жемишти кеңири пайдаланышкан. Тамакты отко, нанды оттун коруна бышырган. Учурда кеттер териси баалуу айбанаттарга аңчылык кылып, бакчачылык, балык уулоочулук м-н кесиптенишет; интеллигенция түзүлгөн. 1995-жылы Туруханда кеттердин этностук маданий борбору, 2004-жылдан Красноярскиде «Кеттер ассоциациясы» уюшулган.