КАТАР (математикалык туюнтма): нускалардын айырмасы

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү
м (1 версия)
 
(One intermediate revision by the same user not shown)
1 сап: 1 сап:
<b type='title'>КАТАР</b> – белгилүү бир маанини берген матем.
<b type='title'>КАТАР</b> – белгилүү бир маанини берген математикалык символдордон турган <i>а</i><sub>1</sub>, <i>а</i><sub>2</sub><i>, ..., а<sub>n</sub>, ...</i> удаалашты&shy;гынын алгебралык суммасы <i>а</i><sub>1</sub>+<i>а</i><sub>2</sub><i>+...+ а<sub>n</sub>+...</i> (*) түрүндөгү туюнтма. Катардын мүчөлөрү сан, же функция, же вектор, же матрица ж. б-ды белгилеши мүмкүн. Ушуга жараша катар сандуу, функциялуу, векторлуу, матрицалуу ж. б. деп аталат. Катардын (*) түрүндөгү кеңейтилип жазылышынын ордуна L<i>an</i> түрүндөгү кыскартылган белгилөө колдонулат. Эгер lim L <i>Sn = S</i> деген акыркы чекке ээ анда ал жыйналуучу катар деп, ал эми
символдордон турган <i>а</i><sub>1</sub>, <i>а</i><sub>2</sub><i>, ..., а<sub>n</sub>, ...</i> удаалашты&shy;гынын алг. суммасы <i>а</i><sub>1</sub>+<i>а</i><sub>2</sub><i>+...+ а<sub>n</sub>+...</i> (*) түрүндөгү туюнтма. К-дын мүчөлөрү сан, же функция, же
вектор, же матрица ж. б-ды белгилеши мүмкүн. Ушуга жараша К. сандуу, функциялуу, вектор-
луу, матрицалуу ж. б. деп аталат. К-дын (*) түрүндөгү кеңейтилип жазылышынын ордуна
оо
L<i>an</i> түрүндөгү кыскартылган белгилөө колдо-
<i>n</i>=1


нулат. Эгер
<i>S =а +а +...+ а катардын</i> толук эмес суммасы деп аталат. Эгер катардын толук эмес суммасы <i>S<sub>n</sub></i>
lim L <i>Sn = S</i> деген акыркы чекке ээ
<i>n</i>--.оо
 
<i>S =а +а +...+ а</i>
К-дын толук эмес суммасы деп
 
<i>n</i> 1 2 <i>n</i>
аталат. Эгер К-дын толук эмес суммасы <i>S<sub>n</sub><sub></i></sub>
удаа-
удаа-


лаштыгынын акыркы чеги жок болсо, анда ал жыйналбас К. деп аталат. Мис., чексиз кемүүчү
лаштыгынын акыркы чеги жок болсо, анда ал жыйналбас катар деп аталат. Мисалы, чексиз кемүүчү <i>a +a q+a q</i><sup>2</sup>+...+<i>a q<sup>n</sup>...</i> геометриялык прогрессия жыйналуучу катар, мында |<i>q</i>|<1, анткени <i>S</i> = lim <i>Sn =
<i>a +a q+a q</i><sup>2</sup>+...+<i>a q<sup>n</sup>...</i> геом. прогрессия жыйна-
 
1 1 1 1
<i>a</i>
 
луучу К., мында |<i>q</i>|<1, анткени <i>S</i> = lim <i>Sn =
n</i>--.оо
n</i>--.оо
1
1
1 - <i>q</i>
1 - <i>q</i>


(чексиз кемүүчү геом. прогрессиянын суммасы),
(чексиз кемүүчү геометриялык прогрессиянын суммасы), ал эми 1–1+1–1+...+1
<i>n</i>–1
 
ал эми 1–1+1–1+...+1
+... сан удаалаштыгы
+... сан удаалаштыгы


жыйналбас К., анткени толук эмес сумманын
жыйналбас катар, анткени толук эмес сумманын <i>S</i><sub>1</sub>=1; <i>S</i><sub>2</sub>=0; <i>S</i><sub>3</sub>=1; <i>S</i><sub>4</sub>=0, ... удаалаштыгынын чеги жок.
<i>S</i><sub>1</sub>=1; <i>S</i><sub>2</sub>=0; <i>S</i><sub>3</sub>=1; <i>S</i><sub>4</sub>=0, ... удаалаштыгынын чеги жок.




Ад.: <i>Маркушевич А. И.</i> Ряды. Элементарный очерк. М., 1957; <i>Фихтенгольц Г. М.</i> Основы математического анализа. Т. 2. М., 1964.
Ад.: <i>Маркушевич А. И.</i> Ряды. Элементарный очерк. М., 1957; <i>Фихтенгольц Г. М.</i> Основы математического анализа. Т. 2. М., 1964.
[[Категория:4-том, 154-203 бб]]
[[Категория:4-том, 154-203 бб]]

03:33, 10 Декабрь (Бештин айы) 2025 -га соңку нускасы

КАТАР – белгилүү бир маанини берген математикалык символдордон турган а1, а2, ..., аn, ... удаалашты­гынын алгебралык суммасы а1+а2+...+ аn+... (*) түрүндөгү туюнтма. Катардын мүчөлөрү сан, же функция, же вектор, же матрица ж. б-ды белгилеши мүмкүн. Ушуга жараша катар сандуу, функциялуу, векторлуу, матрицалуу ж. б. деп аталат. Катардын (*) түрүндөгү кеңейтилип жазылышынын ордуна Lan түрүндөгү кыскартылган белгилөө колдонулат. Эгер lim L Sn = S деген акыркы чекке ээ анда ал жыйналуучу катар деп, ал эми

S =а +а +...+ а катардын толук эмес суммасы деп аталат. Эгер катардын толук эмес суммасы Sn удаа-

лаштыгынын акыркы чеги жок болсо, анда ал жыйналбас катар деп аталат. Мисалы, чексиз кемүүчү a +a q+a q2+...+a qn... геометриялык прогрессия жыйналуучу катар, мында |q|<1, анткени S = lim Sn = n--.оо 1 1 - q

(чексиз кемүүчү геометриялык прогрессиянын суммасы), ал эми 1–1+1–1+...+1 +... сан удаалаштыгы

жыйналбас катар, анткени толук эмес сумманын S1=1; S2=0; S3=1; S4=0, ... удаалаштыгынын чеги жок.


Ад.: Маркушевич А. И. Ряды. Элементарный очерк. М., 1957; Фихтенгольц Г. М. Основы математического анализа. Т. 2. М., 1964.