КАРА-ДАРЫЯ: нускалардын айырмасы
vol4>KadyrM No edit summary |
No edit summary |
||
| (One intermediate revision by one other user not shown) | |||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type='title'>КАРА-ДАРЫЯ</b> – | <b type='title'>КАРА-ДАРЫЯ</b> – Кыргызстан ж-а Өзбекстан аймак­тары аркылуу аккан дарыя. Фергана ойдуңу­нун чыгыш жагында. Фергана тоо тизмегинин түш.-батыш капталынан башталган Кара-Кул­жа, Алайкуу кырка тоосунан башталган Тар суу­лары кошулгандан кийин Кара-Дарыя деп аталат. Нарын дарыясы м-н кошулуп, Сыр-Дарыяны түзөт. Узундугу 180 <i>км</i>, алабынын аянты 33 100 <i>км</i><sup>2</sup>. Жогорку агымы кууш, орто ж-а төмөнкү бөлүктөрү ке­ңири өрөөндөр аркылуу агат. Ири куймалары: Жазы, Көгарт, Кара-Үңкүр, Майлы-Суу (оң), Куршаб, Араван-Сай (сол) ж. б. 200дөн ашык куймасы бар. Алабында 40ка жакын көл жа­тат, алардын эң ирилери: Чоң Кулун, Кичи Ку­лун, Чоң Көл, Кичи Көл, Кабылан-Көл, Кара- Көл, Кутман-Көл ж. б. Жылдык орточо чыгымы Кемпир-Абад кыштагы тушта (чатынан 140 <i>км</i> жо­гору) 121 <i>м</i><sup>3</sup>/<i>сек</i>. Эң көбү 676 <i>м</i><sup>3</sup>/<i>сек</i>, эң азы 28,9 <i>м</i><sup>3</sup>/<i>сек</i> (февраль). Кар ж-а жер астындагы суулардан куралат. Сугатка кеңири пайдаланы­лат. Кара-Дарыяда Куйган-Жар тосмосу, Анжиян суу сактагычы курулган, дарыя ж-а анын куйма­ларынан ондогон сугат каналы (Чоң Фергана, Кочкор-Ата, Отуз-Адыр, Увал, Алтыбай, Най­ман ж. б.) чыгарылган. Жээгинен Өзгөн шаары, көп­төгөн кыштактар орун алган. | ||
Жазы, Көгарт, Кара-Үңкүр, Майлы-Суу (оң), Куршаб, Араван-Сай (сол) ж. б. 200дөн ашык куймасы бар. Алабында 40ка жакын көл жа­тат, алардын эң ирилери: Чоң Кулун, Кичи Ку­лун, Чоң Көл, Кичи Көл, Кабылан-Көл, Кара- Көл, Кутман-Көл ж. б. Жылдык | |||
[[Категория:4-том, 101-153 бб]] | [[Категория:4-том, 101-153 бб]] | ||
08:13, 13 Ноябрь (Жетинин айы) 2025 -га соңку нускасы
КАРА-ДАРЫЯ – Кыргызстан ж-а Өзбекстан аймактары аркылуу аккан дарыя. Фергана ойдуңунун чыгыш жагында. Фергана тоо тизмегинин түш.-батыш капталынан башталган Кара-Кулжа, Алайкуу кырка тоосунан башталган Тар суулары кошулгандан кийин Кара-Дарыя деп аталат. Нарын дарыясы м-н кошулуп, Сыр-Дарыяны түзөт. Узундугу 180 км, алабынын аянты 33 100 км2. Жогорку агымы кууш, орто ж-а төмөнкү бөлүктөрү кеңири өрөөндөр аркылуу агат. Ири куймалары: Жазы, Көгарт, Кара-Үңкүр, Майлы-Суу (оң), Куршаб, Араван-Сай (сол) ж. б. 200дөн ашык куймасы бар. Алабында 40ка жакын көл жатат, алардын эң ирилери: Чоң Кулун, Кичи Кулун, Чоң Көл, Кичи Көл, Кабылан-Көл, Кара- Көл, Кутман-Көл ж. б. Жылдык орточо чыгымы Кемпир-Абад кыштагы тушта (чатынан 140 км жогору) 121 м3/сек. Эң көбү 676 м3/сек, эң азы 28,9 м3/сек (февраль). Кар ж-а жер астындагы суулардан куралат. Сугатка кеңири пайдаланылат. Кара-Дарыяда Куйган-Жар тосмосу, Анжиян суу сактагычы курулган, дарыя ж-а анын куймаларынан ондогон сугат каналы (Чоң Фергана, Кочкор-Ата, Отуз-Адыр, Увал, Алтыбай, Найман ж. б.) чыгарылган. Жээгинен Өзгөн шаары, көптөгөн кыштактар орун алган.