ИЗОТЕРМА ПРОЦЕССИ: нускалардын айырмасы
м (1 версия) |
No edit summary |
||
| 1 сап: | 1 сап: | ||
<b type='title'>ИЗОТЕ́РМА ПРОЦЕССИ</b> – | <b type='title'>ИЗОТЕ́РМА ПРОЦЕССИ</b> – физикалык системада турук­туу температура шартында өтүүчү процесс, термодинамикалык абал диаграммасында <i>изотерма</i> сызыгы м-н сү­рөттөлөт. Изотерма процесси системаны жылуулук өткөрүм­дүүлүгү чоң термостатка жайгаштырганда жүрөт. Жылуулук алмашуу тез жүргөндүктөн, систе­манын температурасы термостаттыкынан айырма­ланбайт. Изотерма процессине турактуу басымда кристаллдык катуу нерсенин эрүүсү ж-а суюктуктун кайноо­су кирет. Берилген массадагы <i>идеалдуу газда</i> өтүүчү изотерма процесси <i>Бойль–Мариотт законуна</i> баш иет. Изотерма процессинде системага белгилүү санда жылуулук берилет (же жылуулукту өзүнөн берет), ал тыш­кы жумушту аткарат. Изотерма процессинде идеалдуу газ­дын аткарган жумушу <i>NkTln(V</i><sub>2</sub>/<i>V</i><sub>1</sub>)ге барабар, мында <i>N</i> – газ бөлүкчөсүнүн саны, <i>Т</i> – абсолюттук температу­ра, <i>V</i><sub>1 </sub>ж-а <i>V</i><sub>2</sub>– процесстин башталышы ж-а акы­рындагы газдын көлөмдөрү, <i>k</i> – Больцман ту­руктуулугу. Катуу нерсе ж-а көпчүлүк суюктук­тан, фазалык өтүү болбосо, изотерма процессиде көлөм өтө аз өзгөрөт. | ||
абал диаграммасында <i>изотерма</i> сызыгы м-н сү­рөттөлөт. | |||
өтүүчү | |||
мында <i>N</i> – газ бөлүкчөсүнүн саны, <i>Т</i> – | |||
[[Категория:3-том, 449-543 бб]] | [[Категория:3-том, 449-543 бб]] | ||
07:50, 14 Август (Баш оона) 2025 -га соңку нускасы
ИЗОТЕ́РМА ПРОЦЕССИ – физикалык системада туруктуу температура шартында өтүүчү процесс, термодинамикалык абал диаграммасында изотерма сызыгы м-н сүрөттөлөт. Изотерма процесси системаны жылуулук өткөрүмдүүлүгү чоң термостатка жайгаштырганда жүрөт. Жылуулук алмашуу тез жүргөндүктөн, системанын температурасы термостаттыкынан айырмаланбайт. Изотерма процессине турактуу басымда кристаллдык катуу нерсенин эрүүсү ж-а суюктуктун кайноосу кирет. Берилген массадагы идеалдуу газда өтүүчү изотерма процесси Бойль–Мариотт законуна баш иет. Изотерма процессинде системага белгилүү санда жылуулук берилет (же жылуулукту өзүнөн берет), ал тышкы жумушту аткарат. Изотерма процессинде идеалдуу газдын аткарган жумушу NkTln(V2/V1)ге барабар, мында N – газ бөлүкчөсүнүн саны, Т – абсолюттук температура, V1 ж-а V2– процесстин башталышы ж-а акырындагы газдын көлөмдөрү, k – Больцман туруктуулугу. Катуу нерсе ж-а көпчүлүк суюктуктан, фазалык өтүү болбосо, изотерма процессиде көлөм өтө аз өзгөрөт.