ИЗОТЕРМА ПРОЦЕССИ

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү

ИЗОТЕ́РМА ПРОЦЕССИ – физикалык системада турук­туу температура шартында өтүүчү процесс, термодинамикалык абал диаграммасында изотерма сызыгы м-н сү­рөттөлөт. Изотерма процесси системаны жылуулук өткөрүм­дүүлүгү чоң термостатка жайгаштырганда жүрөт. Жылуулук алмашуу тез жүргөндүктөн, систе­манын температурасы термостаттыкынан айырма­ланбайт. Изотерма процессине турактуу басымда кристаллдык катуу нерсенин эрүүсү ж-а суюктуктун кайноо­су кирет. Берилген массадагы идеалдуу газда өтүүчү изотерма процесси Бойль–Мариотт законуна баш иет. Изотерма процессинде системага белгилүү санда жылуулук берилет (же жылуулукту өзүнөн берет), ал тыш­кы жумушту аткарат. Изотерма процессинде идеалдуу газ­дын аткарган жумушу NkTln(V2/V1)ге барабар, мында N – газ бөлүкчөсүнүн саны, Т – абсолюттук температу­ра, V1 ж-а V2– процесстин башталышы ж-а акы­рындагы газдын көлөмдөрү, k – Больцман ту­руктуулугу. Катуу нерсе ж-а көпчүлүк суюктук­тан, фазалык өтүү болбосо, изотерма процессиде көлөм өтө аз өзгөрөт.