ЗЕЕМАН ЭФФЕКТИСИ: нускалардын айырмасы

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү
vol3>KadyrM
No edit summary
 
No edit summary
 
(2 intermediate revisions by 2 users not shown)
1 сап: 1 сап:
<b type='title'>ЗЕ&#769;ЕМАН ЭФФЕКТИСИ</b> – магнит талаасында атомдун же атом системасынын энергиялык деңгээлинин ж-а <i>спектр</i> сызыгынын ажыроо кубулушу. Голл. физик П. Зееман ачкан (1896). Ал магнит талаасында натрий буусунун нурла&shy;нышын изилдөөдө байкаган. Сырткы магнит талаасынын таасиринен магнит моментине ээ атом системасы кошумча энергия алат, демек анын энергия деңгээлдери ж-а спектр сызыкта&shy;ры жөнөкөй (майда) сызыктарга ажырайт. З. э. н о р м а л д у у (жөнөкөй) ж-а а н о&shy;м а л д у у (татаал) болуп бөлүнөт. Нормалдуу З. э-нде спектр сызыгы магнит талаасына пер&shy;пендикуляр багытта үч бөлүккө, ал эми талаа&shy;нын багыты б-ча экиге бөлүнөт. Аномалдуу эффектиде бөлүнгөн сызыктардын саны үчтөн көп ж-а сызыктар башкача жылышат. З. э. квант системасынын (мис., атомдун) мех. момен&shy;ти м-н байланышкан ж-а мейкиндикте бел&shy;гилүү бир тарапка гана багытталуучу магнит моментинин болушу м-н шартталат. З. э-н изилдөө атомдун ж-а атом системасынын жука структурасын аныктоодо чоң роль ойнойт. Маг&shy;нит талаасын өлчөөдө квант магнетометри кол&shy;донулат.
<b type='title'>ЗЕ&#769;ЕМАН ЭФФЕКТИСИ</b> – магнит талаасында атомдун же атом системасынын энергиялык деңгээлинин ж-а <i>спектр</i> сызыгынын ажыроо кубулушу. Голландиялык физик П. Зееман ачкан (1896). Ал магнит талаасында натрий буусунун нурла&shy;нышын изилдөөдө байкаган. Сырткы магнит талаасынын таасиринен магнит моментине ээ атом системасы кошумча энергия алат, демек анын энергия деңгээлдери ж-а спектр сызыкта&shy;ры жөнөкөй (майда) сызыктарга ажырайт. Зееман эффектиси н о р м а л д у у (жөнөкөй) ж-а а н о &shy;м а л д у у (татаал) болуп бөлүнөт. Нормалдуу Зееман эффектисинде спектр сызыгы магнит талаасына пер&shy;пендикуляр багытта үч бөлүккө, ал эми талаа&shy;нын багыты боюнча экиге бөлүнөт. Аномалдуу эффектиде бөлүнгөн сызыктардын саны үчтөн көп ж-а сызыктар башкача жылышат. Зееман эффектиси квант системасынын (мисалы, атомдун) механикалык момен&shy;ти м-н байланыштуу ж-а мейкиндикте бел&shy;гилүү бир тарапка гана багытталуучу магнит моментинин болушу м-н шартталат. Зееман эффектисин изилдөө атомдун ж-а атом системасынын жука структурасын аныктоодо чоң роль ойнойт. Маг&shy;нит талаасын өлчөөдө квант магнетометри кол&shy;донулат.
[[Категория:3-том, 449-543 бб]]
[[Категория:3-том, 449-543 бб]]

04:44, 27 Октябрь (Тогуздун айы) 2025 -га соңку нускасы

ЗЕ́ЕМАН ЭФФЕКТИСИ – магнит талаасында атомдун же атом системасынын энергиялык деңгээлинин ж-а спектр сызыгынын ажыроо кубулушу. Голландиялык физик П. Зееман ачкан (1896). Ал магнит талаасында натрий буусунун нурла­нышын изилдөөдө байкаган. Сырткы магнит талаасынын таасиринен магнит моментине ээ атом системасы кошумча энергия алат, демек анын энергия деңгээлдери ж-а спектр сызыкта­ры жөнөкөй (майда) сызыктарга ажырайт. Зееман эффектиси н о р м а л д у у (жөнөкөй) ж-а а н о ­м а л д у у (татаал) болуп бөлүнөт. Нормалдуу Зееман эффектисинде спектр сызыгы магнит талаасына пер­пендикуляр багытта үч бөлүккө, ал эми талаа­нын багыты боюнча экиге бөлүнөт. Аномалдуу эффектиде бөлүнгөн сызыктардын саны үчтөн көп ж-а сызыктар башкача жылышат. Зееман эффектиси квант системасынын (мисалы, атомдун) механикалык момен­ти м-н байланыштуу ж-а мейкиндикте бел­гилүү бир тарапка гана багытталуучу магнит моментинин болушу м-н шартталат. Зееман эффектисин изилдөө атомдун ж-а атом системасынын жука структурасын аныктоодо чоң роль ойнойт. Маг­нит талаасын өлчөөдө квант магнетометри кол­донулат.